B.00. Tổng giáo phận Huế

Tổng giáo phận Huế (tiếng Latin: Archidioecesis Hueensis) là một tổng giáo phận của Giáo hội Công giáo Rôma ở miền trung Việt Nam. Tính đến năm 2004, Tổng Giáo phận Huế có diện tích 12.227 km² (tương ứng các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế), với 65.770 giáo dân (3,3% dân số), 93 linh mục và 177 giáo xứ.

Tổng giám mục đương nhiệm là Phanxicô Xaviê Lê Văn Hồng từ năm 2012.
Tòa Tổng Giám mục Huế

Địa chỉ : 6 Nguyễn Trường Tộ, Thành Phố Huế
Tel (54)-823-100 (54)-824-937
E-mail tgmhue@dng.vnn.vn
Web site http://tonggiaophanhue.net/
Năm thành lập: 27-8-1850
Diện tích: 16.003km2
Số giáo dân: 68240
Dân số : 2.295.000
Số Giáo xứ : 77
Linh mục triều : 106
Linh mục Dòng : 25

Lược sử:
  • Huế thuộc Giáo phận Đàng Trong (1659-1844):
Ngày 9-9-1659, Đức Alexandre VII công bố đoản sắc Super Cathedram phân chia “phần đất dân ngoại” ở Việt Nam - Đại Việt rõ ràng:

- Giám mục Pallu coi sóc giáo phận Đàng Ngoài.
- Giám mục Lambert coi sóc giáo phận Đàng Trong.
- Ranh giới giữa 2 giáo phận được xác định là dòng sông Gianh.

Phần đất của giáo phận Đàng Trong từ mạn Nam sông Gianh ở Quảng Bình, huyện Quảng Trạch, trên phần đất gọi tên là Nam Bố Chính, huyện địa đầu của giáo phận Đàng Trong, chạy dài dọc theo Trường Sơn ở miền Trung bao gồm Quảng Bình, Thuận Quảng vào đến Cà Mau - Hà Tiên. Miền Trung dài và nhỏ hẹp, bị chia cắt bởi các hoành sơn, đã ghìm Giáo Hội Đàng Trong vào đêm dài đầy biến động, long đong gian khổ trong nhiều cuộc chiến tranh giữa nhiều thế lực cát cứ, thật sự gây khó khăn cho công việc điều hành quản lý giáo phận, giao thông liên lạc, bố trí nhân sự.

Không như giáo phận anh em song sinh Đàng Ngoài, chỉ 20 năm sau (1659-1679) đã tách lập thành 2 giáo phận Tây Đàng Ngoài và Đông Đàng Ngoài. Sự tách lập chỉ dấu sự ổn định của Giáo Hội phía Bắc. Giáo phận Đàng Trong mãi 185 năm sau (1659-1844) mới có biến chuyển lớn: tách lập thành 2 giáo phận mới Tây Đàng Trong và Đông Đàng Trong vào tháng 9-1844. Đây là một thay đổi đầu tiên mang tính đột phá sau đêm dài 185 năm giáo phận bị vùi dập trong bão táp chính trị, chiến tranh khói lửa, bắt bớ khủng bố trắng người công giáo qua các triều Chúa Nguyễn, qua 3 triều Vua Nguyễn: Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức.

  •  Huế thuộc Giáo phận Đông Đàng Trong (Quy Nhơn) (1844-1850):
Giám mục Cuénot triệu tập Hội nghị Gò Thị tháng 10-1841 quyết định tách lập 2 giáo phận mới:

- Tháng 9-1844, tân giáo phận Tây Đàng Trong ra đời,
- Đồng thời tân giáo phận Đông Đàng Trong được thành lập, Giám mục Cuénot lãnh đạo.
  • Huế là Giáo phận Bắc Đàng Trong (1850):
Để chuẩn bị cho một tách lập giáo phận mới ở phía Bắc của giáo phận Đông, Đức Cha Cuénot có những động thái:

- cho lập Chủng viện Di Loan (Quảng Trị), Kẻ Sen (Quảng Bình);
- cuối tháng 9-1846 cho mời thừa sai Pellerin đang ở vùng Bình Định vào Gò Thị.

Vào đêm 4-10-1846, Đức Cha Cuénot cử hành lễ tấn phong giám mục cha Pellerin, làm giám mục phó đặc trách địa bàn truyền giáo mạn Bắc giáo phận.

Ngày 28-8-1850, Đức Pio IX ban hành Sắc chỉ Postulat Apostolici, Đức Hồng Y A. Picchiani thừa lệnh ký tên, đóng dấu ấn Ngư phủ, chấp thuận thành lập giáo phận mới có danh xưng là Bắc Đàng Trong...

Ranh giới phía Bắc giáo phận mới vẫn là dòng sông Gianh - Nguồn Son, có huyện địa đầu Bố Trạch. Phía Nam giáp ranh giới giáo phận Đông có núi Hải Vân giữa phủ Thừa Thiên và tỉnh Quảng Nam. Nửa đèo phía Bắc núi Hải Vân thuộc địa phận huyện Phú Lộc, phủ Thừa Thiên; nửa đèo phía Nam thuộc địa phận huyện Hòa Vang, tỉnh Quảng Nam.
  •  Huế có tên là Giáo phận Huế từ năm 1924
Giáo phận có 44 thừa sai, 83 linh mục, 35 sư huynh, 500 nữ tu, 68.000 giáo dân trên tổng số 1 triệu dân.

Năm 1950, giáo phận mừng kỷ niệm 100 năm thành lập, số giáo dân là 78.500 trên 800.000 dân.
  • Huế là Tổng giáo phận Huế từ năm 1960
Ngày 24-11-1960, ĐTC Gioan 23 ra Tông Thư “Venerabilium Nostrorum” thiết lập Hàng Giáo phẩm Công giáo Việt Nam với 3 Giáo tỉnh Hà nội, Huế, Saigon.

Ngày 8-12-1960 ban Sắc lệnh nâng Giáo phận Huế lên Tổng giáo phận và đặt Đức Cha Phêrô Martinô Ngô Đình Thục làm Tổng giám mục.

Giáo phận gồm 162 linh mục triều và dòng với hơn 100.000 giáo dân.

Theo Lịch Công Giáo - Giáo phận Huế (2012 - 2013)
Comments