Những chuyến đi, những khám phá... và những điều suy tư...

Bài mới

  • Dáng vóc thành phố hai bên bờ sông Mã 1. Vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lịch sử cách mạngTP Thanh Hóa nằm hai bên bờ sông Mã hùng vĩ và trù phú. Vùng đất cổ này ...
    Được đăng bởi Pham Hoai Nhan
  • Trên thảo nguyên Lạng Sơn Hữu Liên với cảnh quan rừng núi, thảo nguyên, suối thác, hang động và khu du lịch sinh thái là điểm đến mới mẻ cho du khách.Xã Hữu Liên ...
    Được đăng 02:37, 12 thg 7, 2020 bởi Pham Hoai Nhan
  • Khám phá cù lao Dung – Sóc Trăng Cù Lao Dung là huyện cực Đông của tỉnh Sóc Trăng, nằm cuối nguồn dòng sông Hậu thơ mộng, với hai cửa Định An và Trần Đề đổ ra biển ...
    Được đăng 04:56, 11 thg 7, 2020 bởi Pham Hoai Nhan
  • Đi 'Đà Lạt' của miền Đông': Sát Sài Gòn với nhiều thú vị, đừng sáng đi chiều về Tây Ninh hiện tại có nhiều điểm check-in độc đáo, nhiều nét đẹp cần được khám phá, có thể sẽ khiến cho bạn thay đổi cách nghĩ đó chỉ ...
    Được đăng 06:33, 11 thg 7, 2020 bởi Pham Hoai Nhan
  • Đà Lạt - Thủ phủ hoa xuất khẩu Khi mới được bác sĩ Alexandre Yersin khám phá ra Đà Lạt chỉ là vùng đồi núi hoang vu thưa thớt bóng người, nay nó đã trở thành một thiên ...
    Được đăng 19:58, 5 thg 7, 2020 bởi Pham Hoai Nhan
Hiển thị bài đăng 1 - 5trong tổng số 26. Xem nội dung khác »


Dáng vóc thành phố hai bên bờ sông Mã

đăng 02:53, 12 thg 7, 2020 bởi Pham Hoai Nhan   [ đã cập nhật ]

1. Vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lịch sử cách mạng

TP Thanh Hóa nằm hai bên bờ sông Mã hùng vĩ và trù phú. Vùng đất cổ này, không chỉ ôm trong mình một nền văn hóa với bản sắc riêng, mà còn là nơi hội tụ khí thiêng sông núi, có truyền thống vẻ vang trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước. Bởi vậy, cách đây 216 năm, nơi đây đã được lựa chọn để trở thành trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa - xã hội của xứ Thanh.

Một góc TP Thanh Hóa hôm nay. (Ảnh: Phạm Nam)


Tìm về nguồn cội

Lần giở lại từng trang lịch sử của xứ Thanh, chúng ta tự hào bởi nền văn minh của người Việt cổ đã ra đời và phát triển trải qua hàng chục vạn năm ngay trên mảnh đất quê hương. Núi Đọ nằm bên bờ hữu ngạn của sông Mã và sông Chu, trải rộng trên địa phận 2 xã Thiệu Tân (Thiệu Hóa) và Thiệu Khánh (TP Thanh Hóa). Cuối năm 1960, núi Đọ được các nhà khảo cổ học trẻ tuổi Việt Nam cùng với giáo sư P.I.Boriskovski (Liên Xô cũ) phát hiện, nghiên cứu và chứng minh, nơi đây đã tồn tại một nền văn hoá sơ kỳ thời đại đá cũ. Người nguyên thuỷ đã từng sinh sống ở núi Đọ, cách ngày nay khoảng 30-40 vạn năm. Qua nhiều đợt khai quật, các nhà khảo cổ học tìm thấy ở núi Đọ số lượng lớn công cụ lao động bằng đá của người nguyên thuỷ, như: Hạch đá, mảnh tước, rìu tay... Vì vậy, các nhà khảo cổ học đã gọi di tích núi Đọ là một “di chỉ xưởng”. Ngày nay, trên sườn phía Ðông và phía Tây Nam núi Ðọ, vẫn còn nhiều mảnh tước, mảnh ghè nằm rải rác. Việc phát hiện di chỉ núi Đọ của các nhà khảo cổ đã tạo nên tiếng vang lớn; đồng thời, cũng khẳng định Thanh Hóa là nơi xuất hiện và chứng kiến buổi bình minh của lịch sử dân tộc. Kết quả khai quật, nghiên cứu khảo cổ học từ năm 1960 cũng cho thấy Đông Khối - nay thuộc phường Đông Cương là nơi cư trú, là một trung tâm chế tác công cụ đá đạt trình độ kỹ thuật đỉnh cao, với diện tích rộng khoảng 160.000
 m2.

Chùa Đông Sơn tại làng cổ Đông Sơn. (Ảnh: Trần Thanh)


Cách Núi Đọ không xa là làng cổ Đông Sơn, thuộc phường Hàm Rồng. Ngôi làng nằm gọn trong thung lũng, được bao quanh bởi hệ thống núi đá vôi với nhiều hang động và một bên là dòng sông Mã. Năm 1924, ông Nguyễn Văn Lắm, một nông dân ở xóm Nghĩa trong làng, đi câu dọc bờ sông Mã đã phát hiện và thu được các hiện vật bằng đồng bao gồm: Bộ ấm chén pha trà, trống đồng. Sau phát hiện của ông Lắm, một người Pháp có tên là L.Paijot được ủy nhiệm tiến hành khảo cổ học di tích Đông Sơn. Những cổ vật ông ta tìm thấy được học giả người Pháp là V.Golubew công bố năm 1929 đã gây tiếng vang lớn, khiến các học giả thời đó vô cùng sửng sốt, xác nhận rằng các di vật đó thuộc về một nền văn hóa riêng biệt. Năm 1933, học giả người Áo là R.Heine – Geldern đề nghị đặt tên nền văn hóa này là Văn hóa Đông Sơn”. Kể từ đó, thuật ngữ Văn hóa Đông Sơn được dùng phổ biến trên thế giới để chỉ thời kỳ văn minh đầu tiên của người Việt cổ - mốc thời gian ra đời của Nhà nước Văn Lang - Đại Việt - Việt Nam. Tên của ngôi làng nhỏ Đông Sơn đã trở thành tên của một nền văn hóa rực rỡ thuộc thời đại kim khí cách đây từ 2.000 đến gần 3.000 năm. Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, các tầng văn hoá khai quật được đã thể hiện rõ ngôi làng có lịch sử định cư liên tục của con người từ thời cổ cho đến nay.

Khu di tích lịch sử văn hóa Hàm Rồng. (Ảnh: Phạm Nam)


Theo dòng chảy của lịch sử, mùa xuân năm 1804, vua Gia Long chỉ dụ dời trấn thành Thanh Hoa từ làng Dương Xá, xã Thiệu Dương về làng Thọ Hạc. Sau đó, công việc xây dựng trấn thành được gấp rút triển khai. Trấn thành được xây dựng theo hình lục lăng, có hào bao quanh mặt ngoài với 4 cửa gồm: Cửa Tiền phía Nam, cửa Hậu phía Bắc, cửa Tả phía Đông Nam và cửa Hữu phía Tây Nam. Bởi vậy, tên gọi là Hạc Thành xuất hiện từ đó. Năm 1841, vua Thiệu Trị đổi tên Trấn thành Thanh Hoa thành Thanh Hóa. Đến tháng 7-1889, vua Thành Thái ký đạo dụ thành lập thị xã Thanh Hóa bao gồm 7 làng. Cuối tháng 5-1929, người Pháp quyết định thành lập TP Thanh Hóa là thành phố cấp 3. Giai đoạn sau Cách mạng Tháng Tám thành công, chuyển thành thị xã Thanh Hóa. Ðể phát huy và nâng cao vai trò, vị thế của trung tâm tỉnh lỵ lớn, ngày 1-5-1994, Thủ tướng Chính phủ đã ký Nghị định số 37/CP-TTg, nâng cấp thị xã Thanh Hóa lên TP Thanh Hóa với 15 phường, xã. Năm 2014, TP Thanh Hóa được công nhận đô thị loại 1. Sau nhiều lần được điều chỉnh mở rộng địa giới hành chính, TP Thanh Hóa có diện tích tự nhiên 146,77 
km2 với 34 phường, xã. Trong tương lai, thành phố hai bên bờ sông Mã tiếp tục được quy hoạch mở rộng để tạo đà cho sự phát triển.

Cầu Hoàng Long và Cầu Hàm Rồng, cây cầu nổi danh với những chứng tích lịch sử anh hùng. (Ảnh: Phạm Nam)


Hòa quyện với nền văn hóa cổ, vùng đất Hạc Thành còn có một hệ thống di tích, các lễ hội, trò chơi, trò diễn dân gian truyền thống giàu giá trị nhân văn. Trên địa bàn thành phố hiện có 232 di tích lịch sử văn hóa, khoảng 40 lễ hội truyền thống với nhiều màu sắc đặc trưng của từng địa phương. Đây đều là các loại hình nghệ thuật dân gian hấp dẫn, do chính người dân lao động sáng tạo ra trong hàng trăm năm trước, tiêu biểu như: Trò hát múa “Tú Huần” ở xã Hoằng Quang; làn điệu “Hò sông Mã” của các phường, xã dọc hai bên bờ sông Mã... Ngoài ra, TP Thanh Hóa còn có nhiều di tích lịch sử cách mạng như hồ Máy Đèn, đồi C4, cầu Hàm Rồng... với những chiến công còn rạng danh sử sách... Những giá trị văn hóa, lịch sử cách mạng đó không chỉ là chứng tích hào hùng của quê hương trong hàng nghìn năm lịch sử lập nước và giữ nước, mà còn được xem như một tài nguyên để khai thác phát triển du lịch văn hóa tâm linh.

Biến tiềm năng thành thế mạnh phát triển

Với vị trí địa lý quan trọng, TP Thanh Hóa nổi bật với các di tích lịch sử văn hóa, không chỉ về mặt số lượng mà cả về mặt giá trị. Các di tích lịch sử, văn hóa của thành phố vừa có giá trị đặc sắc và vừa rất điển hình về mặt du lịch mà không nơi nào có được. Tại hội thảo góp ý vào dự án nghiên cứu bảo tồn hồi sinh di sản, mô hình công viên khảo cổ và ý tưởng quy hoạch phân khu Hàm Rồng - Núi Đọ, thuộc khu vực vành đai xanh phía Tây thành phố do Công ty CP Tập đoàn T&T tổ chức, GS.TS Hoàng Đạo Kính, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, cho rằng: “Dự án mang lại cho TP Thanh Hóa một khu vực vành đai xanh, một vùng ngoại vi đặc sắc mà không nơi nào có được, ngay cả các thành phố lớn như: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh. Nếu Thanh Hóa nhận thức được vấn đề đó, thì có thể tạo ra giá trị riêng biệt chỉ có ở Thanh Hóa, bởi đây là vùng đất lịch sử, văn hóa, tâm linh”.

Công viên Hàm Rồng. (Ảnh: Phạm Nam)


Hội tụ đầy đủ các yếu tố về văn hóa cổ xưa, truyền thống lịch sử, thiên nhiên kỳ vĩ nên TP Thanh Hóa đã khẳng định được vị trí du lịch của mình trong chiến lược phát triển du lịch của đất nước. Theo phân vùng trong chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, TP Thanh Hóa nằm trong Vùng du lịch Bắc Trung bộ, gắn với vùng kinh tế trọng điểm miền Trung và hành lang du lịch Đông - Tây. Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Vùng Bắc Trung bộ đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, xác định TP Thanh Hóa cùng với Sầm Sơn và Tĩnh Gia gắn với hệ thống Di tích Hàm Rồng, đô thị du lịch Sầm Sơn, hệ thống bãi biển huyện Quảng Xương, Khu Kinh tế Nghi Sơn là một trong số các địa bàn trọng điểm du lịch của vùng. Theo đó, điểm Di chỉ khảo cổ Núi Đọ cùng với Khu Di tích danh thắng Hàm Rồng được xác định là một trong 25 điểm du lịch địa phương của vùng Bắc Trung bộ. Còn trong chiến lược phát triển du lịch của tỉnh đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030, TP Thanh Hóa được xác định là một trong 3 cụm trọng điểm phát triển du lịch của tỉnh cùng với Sầm Sơn, Hải Tiến, Thành Nhà Hồ, Lam Kinh, suối cá Cẩm Lương, Nghi Sơn, Bến En. Theo đó, thành phố sẽ hình thành các loại hình du lịch đô thị, du lịch tìm hiểu lịch sử, du lịch tìm hiểu khảo cổ. Bên cạnh đó, thành phố còn nằm trên hành lang giao thông Bắc - Nam theo Quốc lộ 1A và tuyến đường sắt xuyên Việt, nên đây là điểm dừng quan trọng trong hệ thống các tuyến, điểm du lịch quốc gia.

(Ảnh: Phạm Nam)


Để biến tiềm năng thành những giá trị kinh tế lớn lao, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP Thanh Hóa lần thứ XX, nhiệm kỳ 2015-2020, xác định “Phát triển dịch vụ, trọng tâm là dịch vụ du lịch” là 1 trong 4 chương trình trọng tâm. Giai đoạn 2016-2020, thành phố đã phát huy mọi nguồn lực đầu tư hoàn thiện cơ sở vật chất phục vụ cho du lịch. Đáng kể nhất là thành phố đã đầu tư xây dựng và mở rộng nhiều tuyến đường kết nối với các điểm du lịch, như: Đường Tiên Sơn nối động Tiên Sơn, đường Tiên Sơn - Hạc Oa, đường Đồng Cổ, đường Trần Khát Chân; cải tạo các tuyến đường trong Khu Di tích lịch sử văn hóa Hàm Rồng, đồi C4, đền thờ Lê Uy – Trần Khát Chân, nội thất đồ thờ trong đền thờ Bà mẹ Việt Nam Anh hùng và các Anh hùng liệt sĩ, động Long Quang. Cùng với ngân sách Nhà nước, các doanh nghiệp cũng đã đầu tư xây dựng nhiều công trình hạ tầng phục vụ du lịch, như: Bến tàu du lịch Hoàng Long, làng văn hóa dân tộc xứ Thanh,... với tổng kinh phí khoảng 165 tỷ đồng. Đến nay, hạ tầng du lịch của thành phố được cải thiện đáng kể, các dự án đầu tư du lịch phát triển cả về số lượng và quy mô. Bên cạnh đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến đầu tư phát triển du lịch, trong 5 năm qua, thành phố đã xây dựng được nhiều sản phẩm du lịch mang sắc thái riêng. Nổi bật là thành phố triển khai các đề án “Phát triển các loại hình du lịch trải nghiệm đồng quê”, “Khôi phục, bảo tồn và phát huy trò chơi, trò diễn dân gian”. Đồng thời, công bố Khu du lịch văn hóa Hàm Rồng, Di chỉ khảo cổ học Đông Sơn là khu du lịch cấp tỉnh và tuyến tham quan du lịch làng cổ Đông Sơn “Ngược xuôi sông Mã”. Đáng chú ý, các tuyến, điểm du lịch của thành phố đã có sự kết nối với các huyện trong tỉnh. Với những bước đi vững chắc, du lịch của thành phố đã thu được những kết quả đáng phấn khởi. Lượng khách du lịch đến thành phố trong 5 năm qua đạt 8,33 triệu lượt người, tăng 38% so với giai đoạn 2011-2015; doanh thu từ dịch vụ du lịch ước đạt 8.150 tỷ đồng.

(Ảnh: Phạm Nam).


Với mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, thành phố đã và đang tập trung triển khai thực hiện có hiệu quả các đề án “Bảo tồn và phát huy giá trị của làng cổ Đông Sơn”, “Khôi phục, bảo tồn và phát huy giá trị trò chơi, trò diễn dân gian trên địa bàn TP Thanh Hóa giai đoạn 2018-2025”. Đây sẽ là cơ sở để xây dựng và phát triển sản phẩm du lịch văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Về lâu dài, thành phố xác định phương hướng đầu tư xây dựng hệ thống sản phẩm du lịch đặc trưng, thương hiệu của địa phương, gắn với thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế, tạo ra các sản phẩm, dịch vụ chủ lực, mũi nhọn. Cùng với đẩy mạnh việc tuyên truyền, quảng bá du lịch thành phố, nhằm tạo sức lan tỏa rộng lớn về văn hóa, danh lam thắng cảnh, sản phẩm du lịch, ẩm thực đặc trưng của vùng đất Hạc Thành, thành phố tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, nhất là thu hút đầu tư vào lĩnh vực du lịch. Đặc biệt, thành phố đang trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện quy hoạch, kêu gọi nhà đầu tư để đưa khu vực Hàm Rồng - Núi Đọ đạt tầm vóc quốc gia và quốc tế. Đồng thời, biến nơi đây trở thành khu di tích quốc gia đặc biệt, tiến tới trở thành di sản văn hóa thế giới. Ngoài ra, lãnh đạo của TP Thanh Hóa luôn cầu thị lắng nghe các ý kiến đóng góp của khách du lịch, mời chuyên gia hàng đầu trong và ngoài nước để đánh giá tìm ra các giải pháp đột phá cho phát triển du lịch.

Trần Thanh

2. Sức vươn thành phố.

Trải qua một hành trình dài phát triển, TP Thanh Hóa đã, đang ngày càng khởi sắc, khoác lên mình một diện mạo mới, khí thế mới, sức sống mới. Sức vươn của thành phố bên bờ sông Mã được khắc họa rõ nét nhất trong nhiệm kỳ 2015 - 2020, tạo tiền đề vững chắc để thành phố hiện thực hóa khát vọng thịnh vượng.

TP Thanh Hóa nhìn từ trên cao. Ảnh: Phạm Nam


Diện mạo mới, sức sống mới

Là đô thị hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi, có tiềm năng trở thành một trung tâm thương mại, dịch vụ, du lịch năng động của cả vùng phía Nam Bắc bộ, Bắc Trung bộ và nước bạn Lào, Thành ủy, UBND TP Thanh Hóa xác định phát triển theo hướng hiện đại, bền vững, hướng tới đô thị xanh - thông minh là một xu hướng tất yếu. Để tạo vóc dáng mới cho đô thị, nhiệm kỳ vừa qua, thành phố đã tranh thủ ý kiến của nhiều chuyên gia, đặc biệt là chuyên gia nước ngoài về quy hoạch đô thị. Điển hình như chuyên gia Mỹ đối với quy hoạch chung thành phố, chuyên gia Anh đối với khu đô thị mới trung tâm thành phố, chuyên gia Hàn Quốc đối với quy hoạch khu đô thị Đông Nam thành phố... Nhiều dự án trọng điểm được đồng loạt hình thành, tạo điểm nhấn cho thành phố đã minh chứng cho định hướng phát triển của thành phố trong tương lai. Tọa lạc tại vị trí đắc địa bậc nhất thành phố với 4 mặt tiền giáp 4 con phố lớn là Trần Phú, Nguyễn Du, Triệu Quốc Đạt, Lê Hoàn, Vincom Plaza Thanh Hóa là khu vực trung tâm sầm uất và hiện đại nhất của TP Thanh Hóa hiện nay với những tuyến phố buôn bán sôi động, thế giới ẩm thực phong phú, khu vui chơi dành cho trẻ em, khu khách sạn 5 sao chuẩn quốc tế... Vinhomes Star City Thanh Hóa với khu phức hợp đa dạng bao gồm chung cư cao tầng, biệt thự, liền kề, nhà phố thương mại... nằm ngay vị trí trung tâm sát Khu Trung tâm Hành chính mới TP Thanh Hóa hứa hẹn trở thành điểm đến “đáng sống” và là nơi hội tụ cộng đồng cư dân đẳng cấp xứ Thanh. Khu đô thị Đông Hải kề bên Đại lộ Nam sông Mã được xây dựng với lối kiến trúc hiện đại cùng không gian sống xanh, thân thiện với môi trường. Ngoài ra, hệ thống các siêu thị như BigC, Co.opmart, Vinmart và hệ thống các trung tâm thương mại như Sài Gòn Nguyễn Kim, HC Thanh Hóa... tạo nên hoạt động thương mại sôi động, nhộn nhịp. Sự đổi thay của TP Thanh Hóa còn được thể hiện rõ khi nhiều tuyến đường lớn được đầu tư xây dựng và đưa vào sử dụng, như: các đại lộ Lê Lợi, Nguyễn Hoàng, Hùng Vương; đường Võ Nguyên Giáp, Voi - Sầm Sơn, vành đai Đông – Tây,... tạo nên hệ thống giao thông đô thị đồng bộ, kết nối với các vùng kinh tế trọng điểm trong và ngoài tỉnh.

Những công trình hạ tầng, các khu đô thị mới, trung tâm thương mại hiện đại không chỉ làm bừng lên một sức sống mà còn tạo động lực thúc đẩy kinh tế, văn hóa - xã hội của thành phố ngày càng phát triển. 5 năm qua, các cấp ủy đảng, chính quyền, MTTQ, các đoàn thể, lực lượng vũ trang và Nhân dân thành phố đã phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo, vượt qua khó khăn, nỗ lực phấn đấu với quyết tâm cao và thực hiện thắng lợi tất cả các chỉ tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XX, nhiệm kỳ 2015-2020 đề ra. Nổi bật là kinh tế tiếp tục tăng trưởng khá, năng lực sản xuất và quy mô giá trị sản xuất ngày càng lớn mạnh. Tốc độ tăng giá trị sản xuất bình quân ước đạt 16,5%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng 29%, năm 2020 tăng gấp 3,6 lần so với năm 2015; thu ngân sách Nhà nước ước đạt 22.500 tỷ đồng, chiếm 18,4% tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh; thu nhập bình quân đầu người tăng đáng kể qua từng năm, năm 2020 ước đạt 115 triệu đồng, đạt chỉ tiêu đề ra và cao gấp 2,5 lần so với năm 2015. Môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện mạnh mẽ với 202 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư, trong đó có 3 dự án từ nguồn vốn FDI, nâng tổng vốn đầu tư phát triển trên địa bàn thành phố đạt hơn 143.000 tỷ đồng, vượt mục tiêu nghị quyết đề ra. Điều đáng phấn khởi là TP Thanh Hóa đã hoàn thành chương trình xây dựng nông thôn mới trước 1 năm so với kế hoạch; 30/34 xã, phường được UBND tỉnh công nhận đạt chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, 4 phường, xã còn lại sẽ được thẩm định trong tháng 6-2020. Đặc biệt, dù không nằm trong chỉ tiêu tỉnh giao nhưng thành phố có 10/34 xã, phường không còn hộ nghèo, tỷ lệ hộ nghèo của thành phố năm 2020 giảm còn 0,13%, vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra.

Phát triển bền vững cần sự cân đối, hài hòa giữa kinh tế và văn hóa. Nếu kinh tế là nền tảng vật chất, thì văn hóa chính là nền tảng tinh thần cho mọi sự phát triển. Vì thế, thành phố luôn chú trọng đến các lĩnh vực văn hóa và an sinh xã hội. Trong đó, giáo dục có sự phát triển toàn diện, chất lượng giáo dục ngày càng được nâng lên, nhất là chất lượng giáo dục mũi nhọn. Đến năm 2020 thành phố có 134/149 trường đạt chuẩn quốc gia (đạt 90%); công tác xã hội hóa giáo dục phát triển mạnh mẽ, nhất là loại hình giáo dục ngoài công lập, góp phần giảm tải cho hệ thống giáo dục công lập và đa dạng hóa loại hình giáo dục của thành phố. Công tác y tế và chăm sóc sức khỏe cho người dân được chú trọng. Các chế độ, chính sách đối với người có công, đối tượng bảo trợ xã hội được quan tâm thực hiện đầy đủ, kịp thời, góp phần củng cố niềm tin, sự đồng thuận cao của Nhân dân đối với cấp ủy và chính quyền các cấp.

Xây dựng đô thị văn minh, công dân thân thiện

Với vị thế là trung tâm kinh tế, văn hóa – xã hội của cả tỉnh, việc xây dựng một thành phố văn minh, thân thiện, hấp dẫn để đáp ứng ngày càng cao những yêu cầu về ngoại giao, mời gọi vốn đầu tư phát triển, thu hút khách du lịch... đang là một yêu cầu thiết yếu. Vì vậy, xây dựng đô thị văn minh, công dân thân thiện được thành phố chọn là 1 trong 4 chương trình trọng tâm của nhiệm kỳ 2015-2020. Việc xây dựng con người thành phố là những công dân thân thiện, văn minh, lịch sự được bắt đầu từ đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động ở công sở, doanh nghiệp và đặc biệt là Nhân dân ở địa bàn dân cư. Vẻ thân thiện của người thành phố được thể hiện từ lối giao tiếp cởi mở, ứng xử hòa nhã, thái độ phục vụ Nhân dân tận tình, chu đáo; là nụ cười của người dân thành phố với khách du lịch; là giữa người với người không có khoảng cách... Hình ảnh công dân thành phố nói lời hay, làm việc tốt, cử chỉ thân thiện ngày càng được nhân rộng. Từ việc tự nguyện thay tấm đan bị hỏng, bị mất; cắm cây, thắp điện sáng báo hiệu các ổ gà, vũng nước, hố sâu trên đường; dọn dẹp các vật dụng trên tuyến đường để người dân lưu thông thuận tiện đến việc cùng nhau nấu bánh chưng, ăn cơm đoàn kết cuối năm hoặc các ngày lễ, tết... đã trở thành việc làm thường thấy ở các khu dân cư. Qua đó, lan tỏa những giá trị nhân văn, những hình ảnh tốt đẹp về người dân đô thị thân thiện, cởi mở và nhiệt tình. Đi cùng với thân thiện là sự văn minh. Nhiều năm qua, thành phố đã tập trung cao cho công tác quy hoạch, quản lý và phát triển hạ tầng đô thị đồng bộ, tạo chuyển biến tích cực, làm cho bộ mặt đô thị ngày càng khang trang, sạch đẹp và tiện ích về mọi mặt.

Diện mạo thôn Phố Môi, xã Quảng Tâm.


Là trung tâm “đầu tàu” của cả tỉnh, việc xây dựng một thành phố văn minh, thân thiện sẽ mang lại cho TP Thanh Hóa nhiều lợi ích, nhất là khu du lịch đang được thành phố xác định là một ngành kinh tế mũi nhọn. Không những thế, sự thân thiện sẽ tạo điều kiện thuận lợi để thành phố mời gọi được nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước, thu hút nhiều dự án lớn làm thay đổi vóc dáng của đô thị trong tương lai... Lợi ích không còn bó hẹp nữa mà sẽ được mở rộng hơn nhiều. Vì vậy, việc xây dựng đô thị văn minh, công dân thân thiện không chỉ là trách nhiệm của lãnh đạo thành phố hay các cấp, các ngành mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân.

Khẳng định vị thế đô thị trung tâm

216 năm hình thành và phát triển, TP Thanh Hóa đã và đang khẳng định được vị thế của một đô thị trung tâm. Ngoài những thành tựu đã đạt được, trong tương lai, TP Thanh Hóa sẽ trở thành một thành phố “đáng sống” khi nhiều dự án tầm cỡ đang tiếp tục được quy hoạch và đầu tư. Nổi bật như Dự án Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 khu đô thị mới tại 2 xã Hoằng Quang và Hoằng Long. Dự án có tổng diện tích 292 ha với ý tưởng xây dựng khu đô thị trở thành trung tâm đô thị mới, dịch vụ - tài chính và thương mại của dải đô thị phía Bắc sông Mã; hình thành thành phố hai bên bờ sông với núi Hàm Rồng và sông Mã là điểm nhấn cảnh quan trọng tâm. Kết cấu hạ tầng và không gian kiến trúc khu đô thị mới được xây dựng theo hướng thông minh, sinh thái, hiện đại, áp dụng công nghệ 4.0 và phát triển hài hòa, góp phần nâng cao đời sống kinh tế - xã hội các vùng dân cư hiện hữu xung quanh. Không chỉ thế, Đồ án quy hoạch chung xây dựng hai bên bờ sông Mã đến năm 2030, đoạn từ huyện Vĩnh Lộc đến TP Sầm Sơn được xây dựng với 7 khu chức năng đặc thù, trong đó TP Thanh Hóa có 2 khu là Hàm Rồng - Núi Đọ và vùng lõi ven sông. Đây là khu vực có tiềm năng to lớn để có thể khai thác phát triển du lịch gắn với phát triển đô thị, bảo tồn văn hóa và phát huy giá trị di tích hai bên bờ sông Mã.

Đặc biệt, theo Quyết định 129/QĐ-TTg ngày 25-1-2019 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chung đô thị Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa đến năm 2040 với phạm vi quy hoạch gồm địa giới hành chính TP Thanh Hóa và huyện Đông Sơn. Việc lập quy hoạch chung đô thị Thanh Hóa nhằm nâng cao vai trò, vị thế của đô thị Thanh Hóa thành trung tâm kết nối vùng kinh tế Bắc Trung bộ với các vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng Tây Bắc Việt Nam và Đông Bắc nước CHDCND Lào, với tầm nhìn là một đô thị văn minh, hiện đại, thông minh và có bản sắc phù hợp với yêu cầu tăng trưởng xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu, phát huy truyền thống và lịch sử - văn hóa Đông Sơn, sông Mã. Xây dựng đô thị Thanh Hóa là đô thị tỉnh lỵ, trung tâm tổng hợp của tỉnh, đáp ứng vai trò “đầu tàu” kết nối, trung tâm động lực phát triển mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, khoa học - kỹ thuật và an ninh - quốc phòng của tỉnh. Quy hoạch mở rộng đô thị để thu hút đầu tư, phát triển đa dạng các ngành công nghiệp và dịch vụ thương mại, du lịch văn hóa - lịch sử - sinh thái, phát triển nhà ở và thị trường bất động sản. Đồng thời, hoàn thiện và nâng cao chất lượng công trình hạ tầng kỹ thuật, hệ thống hạ tầng xã hội vì chất lượng cuộc sống người dân thành phố.

Với sự chuyển mình mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực, TP Thanh Hóa đã và đang khẳng định vị thế của một đô thị trung tâm. Bước vào nhiệm kỳ mới với khí thế mới, cấp ủy, chính quyền, Nhân dân thành phố tiếp tục chung sức, đồng lòng quyết tâm xây dựng TP Thanh Hóa trở thành đô thị xanh - thông minh, hiện đại.

Bài và ảnh: Thu Vui

3. Bước phát triển mang tầm vóc mới.

TP Thanh Hóa đang có bước chuyển mình mạnh mẽ, đạt kết quả quan trọng trong công cuộc xây dựng và phát triển. Diện mạo mới khang trang, đời sống người dân được nâng lên là minh chứng sinh động cho thành quả lãnh đạo của Đảng bộ, chính quyền thành phố nhiệm kỳ 2015-2020, cùng tinh thần đoàn kết, sự cố gắng vươn lên, quyết tâm phấn đấu với trách nhiệm và tình yêu thành phố của các tầng lớp Nhân dân.

Đảng bộ TP Thanh Hóa phấn đấu xây dựng TP Thanh Hóa văn minh, hiện đại, có bản sắc riêng. Ảnh: Trần Thanh


Nhìn rõ hạn chế, yếu kém để khắc phục

5 năm qua, vượt qua những khó khăn, thách thức, kinh tế - xã hội của TP Thanh Hóa tiếp tục đạt được nhiều kết quả quan trọng và toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, dự kiến cả 32/32 chỉ tiêu đều đạt và vượt kế hoạch đề ra. Nổi bật là tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất bình quân giai đoạn 2016 - 2020 ước đạt 16,5%. Thu nhập bình quân đầu người năm 2020 ước đạt 115 triệu đồng, đạt mục tiêu đề ra, gấp 2,5 lần so với năm 2015. Đặc biệt, thu ngân sách giai đoạn 2016 – 2020 ước đạt 22.500 tỷ đồng, chiếm 18,4% tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh, bình quân hàng năm tăng 9,5%; năm 2020 dự kiến đạt 5.500 tỷ đồng, tăng 41,6% so với năm 2015. Toàn thành phố đã thành lập 4.675 doanh nghiệp, nâng tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn lên 6.478 doanh nghiệp, bình quân có 192,3 doanh nghiệp/1 vạn dân, gấp hơn 2,5 lần so với năm 2015. Công tác giảm nghèo được cả hệ thống chính trị và toàn xã hội chung sức thực hiện, tỷ lệ hộ nghèo hàng năm bình quân giảm 0,54%, ước năm 2020 còn 0,13%, giảm 2,99% so với năm 2015 (tương đương 2.486 hộ), vượt mục tiêu đề ra, đến nay có 10 phường, xã không còn hộ nghèo. Đi liền với các bước đột phá về kinh tế - xã hội, bộ mặt đô thị của thành phố cũng được đầu tư lớn, đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật thể hiện qua hàng loạt công trình, dự án được hoàn thiện, đưa vào sử dụng như: Tuyến đường Voi - Sầm Sơn, Đại lộ Nam Sông Mã, Trung tâm Thương mại Vincom, Trung tâm Hành chính thành phố...

TP Thanh Hóa đang thay da đổi thịt từng ngày. Điều đó không chỉ thể hiện ở diện mạo đô thị mà khu vực ngoại thành cũng có nhiều đổi thay toàn diện. Vận dụng những cách làm sáng tạo, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội, 10 năm qua, các xã ngoại thành đã thu được kết quả khả quan thông qua Chương trình xây dựng nông thôn mới (XDNTM). Đáng kể nhất là hệ thống cơ sở hạ tầng nông thôn được đầu tư đồng bộ; khoảng cách thu nhập giữa người dân khu vực ngoại thành và nội thành đã rút ngắn lại. Hiện nay, thu nhập bình quân đầu người của 17 xã ngoại thành đạt 43,6 triệu đồng/năm, tăng gần gấp 2 lần so với năm 2012. Tỷ lệ hộ nghèo ở các xã sau khi về đích NTM giảm xuống dưới 5%. Đây thực sự là những “quả ngọt” mà TP Thanh Hóa gặt hái được trong XDNTM.

Nhiệm kỳ 2015-2020, Đảng bộ xã Quảng Cát đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trên tất cả các mặt. 23/26 chỉ tiêu kinh tế - xã hội mà Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã lần thứ XXV đề ra đã hoàn thành và hoàn thành vượt mức. Kinh tế tiếp tục phát triển theo đúng hướng và bền vững; văn hóa - xã hội không ngừng được phát huy, an ninh trật tự được đảm bảo, đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân ngày càng nâng cao. Hết năm 2019, thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 42 triệu đồng/năm, dự kiến đến cuối năm 2020 đạt 48 triệu đồng/năm, gấp 2,08 lần so với năm 2015. Từ những bước tiến mạnh mẽ đó, năm 2019, Quảng Cát được công nhận xã đạt chuẩn NTM, sớm hơn 1 năm so với mục tiêu nghị quyết đại hội đảng bộ xã đề ra. Bên cạnh những kết quả đạt được, tại Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Quảng Cát lần thứ XXVI, nhiệm kỳ 2020 - 2025 cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế, yếu kém. Đó là việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế của xã còn chậm; các doanh nghiệp mới được thành lập, các loại ngành nghề, dịch vụ tuy có phát triển nhưng chưa mạnh, thiếu tính bền vững. Trên địa bàn xã Quảng Cát chưa xây dựng được các mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả. Để khắc phục những hạn chế yếu kém, nhiệm kỳ 2020-2025, đảng bộ xã xác định: “Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của đảng bộ; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh; huy động mọi nguồn lực cho thúc đẩy phát triển kinh tế, chỉnh trang đô thị, xây dựng Quảng Cát trở thành phường kiểu mẫu năm 2025”.

Với tinh thần nhìn nhận rõ những hạn chế, yếu kém để từ đó xây dựng và hoạch định đúng chiến lược phát triển của thành phố trong chặng đường mới, Dự thảo Báo cáo Chính trị Đại hội Đảng bộ TP Thanh Hóa lần thứ XXI, nhiệm kỳ 2020-2025 đã chỉ ra: Kinh tế tăng trưởng cao nhưng chưa bền vững, đồng thời, việc tích lũy để tái đầu tư phát triển, nhất là nguồn vốn phục vụ công tác giải phóng mặt bằng và đầu tư các công trình lớn về hạ tầng đô thị đang là vấn đề đặt ra. Đa số các doanh nghiệp quy mô còn nhỏ, sức cạnh tranh yếu, chưa hình thành được những ngành hàng, sản phẩm, doanh nghiệp chủ lực có quy mô lớn. Công tác phối hợp với Ban Quản lý Khu Kinh tế Nghi Sơn về cải thiện môi trường kinh doanh, thu hút đầu tư trong các khu công nghiệp trên địa bàn còn hạn chế, nhất là nguồn vốn FDI. Hạ tầng các cụm công nghiệp, làng nghề, ngành nghề tiểu thủ công nghiệp chưa được quan tâm đúng mức, thiếu sản phẩm có thương hiệu. Sản xuất nông nghiệp còn manh mún, chưa có định hướng rõ nét và chưa thu hút được các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp. Bên cạnh đó, môi trường đầu tư kinh doanh của thành phố chưa thực sự thông thoáng, hấp dẫn; cải cách hành chính chưa đáp ứng được yêu cầu; tình trạng nhũng nhiễu của công chức, viên chức, chậm trễ trong giải quyết hồ sơ hành chính vẫn còn xảy ra. Tiến độ thực hiện nhiều dự án còn chậm so với kế hoạch, gây bức xúc cho người dân, như các dự án: đô thị ven sông Hạc, tiêu úng Đông Sơn, mặt bằng quy hoạch 73... Ở lĩnh vực văn hóa - xã hội, các thiết chế văn hóa, thể thao chưa được quan tâm đầu tư đúng mức. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội còn tiềm ẩn phức tạp và phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc chưa thực sự mạnh mẽ. Đối với công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị vẫn còn nhiều hạn chế, yếu kém cần khắc phục. Trong đó, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu ở một số tổ chức cơ sở đảng còn hạn chế, phân công nhiệm vụ cho đảng viên còn gặp nhiều khó khăn; công tác quy hoạch, luân chuyển cán bộ còn có những bất cập. Công tác phát triển đảng viên ở một số xã, phường không đạt mục tiêu đề ra. Kết quả thực hiện các chương trình hành động, khâu đột phá còn có một số hạn chế, không rõ nét, chưa đạt yêu cầu đề ra. Ví dụ như: Chất lượng phục vụ của các loại hình dịch vụ chưa cao, sản phẩm du lịch còn ít. Đầu tư hạ tầng ở nhiều mặt bằng quy hoạch, khu dân cư còn chậm tiến độ, chưa kết nối được với các khu dân cư hiện hữu. Chương trình phát triển công nghiệp chưa được quan tâm đúng mức, hạ tầng cụm công nghiệp chưa được đầu tư hoàn thiện, chưa có sản phẩm mới chủ lực trên thị trường.

Quyết tâm đưa thành phố phát triển lên một tầm cao mới

Trong những ngày này, Đảng bộ, chính quyền và các tầng lớp Nhân dân phường Ba Đình đang ra sức thi đua lập thành tích chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố lần thứ XXI, nhiệm kỳ 2020 – 2025, cũng như thực hiện nghị quyết đại hội đảng bộ phường lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2020-2025. Với phương châm hành động “Đoàn kết, dân chủ, kỷ cương, sáng tạo, phát triển”, nhiệm kỳ 2020 – 2025, đảng bộ phường phấn đấu, thực hiện có hiệu quả 2 chương trình trọng tâm, đó là: Xây dựng phường Ba Đình trở thành “Đơn vị Anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới”; tiếp tục thực hiện chương trình xây dựng đô thị văn minh, công dân thân thiện, trong đó tập trung xây dựng phường dẫn đầu thành phố về trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, văn minh thương mại, an toàn thực phẩm và chất lượng giáo dục. Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra, đảng bộ phường tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh phát triển kinh tế, ưu tiên phát triển các loại hình dịch vụ, thương mại; huy động tối đa các nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng, chỉnh trang đô thị. Đi đôi với phát triển kinh tế, phường chú trọng thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội; triển khai có hiệu quả cuộc vận động “Xây dựng đô thị văn minh, công dân thân thiện”. Bên cạnh đó, đảng bộ phường xác định, làm tốt công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh toàn diện; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên, đặc biệt là người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị chính là chìa khóa cho việc thực hiện thành công các mục tiêu của nhiệm kỳ.

Những thành tựu to lớn đã đạt được trong nhiệm kỳ vừa qua chính là điểm tựa vững chắc để tin tưởng toàn đảng bộ, chính quyền và các tầng lớp Nhân dân TP Thanh Hóa nhận diện rõ những hạn chế, yếu kém, tiếp tục phát huy những bài học kinh nghiệm, chung sức, đồng lòng cống hiến, đóng góp, đưa TP Thanh Hóa phát triển lên một tầm cao mới. Trong Dự thảo Báo cáo Chính trị Đại hội Đảng bộ TP Thanh Hóa lần thứ XXI đã xác định phương hướng, nhiệm kỳ 2020 - 2025, đó là: Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Phát huy sự năng động, sáng tạo, khát vọng thịnh vượng trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân; tâm huyết, trí tuệ, tinh thần nêu gương của đội ngũ cán bộ chủ chốt các cấp để tập trung phát triển kinh tế nhanh và bền vững, trong đó phát triển công nghiệp - xây dựng là then chốt, dịch vụ - thương mại là quan trọng. Đẩy mạnh xã hội hóa và nâng cao chất lượng các hoạt động văn hóa, y tế, giáo dục; thực hiện tốt công tác an sinh xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân. Bảo đảm vững chắc quốc phòng – an ninh. Xây dựng TP Thanh Hóa văn minh, hiện đại; xứng đáng là đô thị tỉnh lỵ, là động lực, lan tỏa trong phát triển kinh tế - xã hội của cả tỉnh.

Giai đoạn 2020 - 2025, thành phố dự kiến đề ra 24 chỉ tiêu trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa - xã hội, môi trường, an ninh trật tự và xây dựng Đảng. Cùng với đó là 3 chương trình trọng tâm và 2 khâu đột phá, gồm: chương trình phát triển các ngành dịch vụ, trọng tâm là dịch vụ du lịch và các loại hình dịch vụ có giá trị gia tăng cao; chương trình xây dựng đô thị văn minh, công dân thân thiện, trọng tâm là “người dân thành phố nói lời hay, làm việc tốt, hành động thân thiện”; Chương trình nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý; xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp có đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Đột phá về cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh; trọng tâm là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và giải phóng mặt bằng. Đột phá về hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật đô thị gắn với ứng dụng những thành tựu công nghệ mới của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 để tạo tiền đề xây dựng thành phố thông minh.

Để thực hiện hiệu quả các chỉ tiêu, chương trình trọng tâm và các khâu đột phá của nhiệm kỳ 2020 - 2025, Ban Thường vụ Thành ủy TP Thanh Hóa đã tổ chức lấy ý kiến góp ý dự thảo báo cáo chính trị nhiều lần. Trên cơ sở phát huy trí tuệ của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân để đề ra các nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ, sát hợp với tình hình thực tiễn của thành phố. Trong đó, trọng tâm là thực hiện hiệu quả công tác quy hoạch, tập trung là quy hoạch mở rộng TP Thanh Hóa đến năm 2040. Tiếp tục duy trì phát triển kinh tế nhanh và bền vững, tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng tăng trưởng, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngành kinh tế. Phát triển đô thị bền vững, xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ; cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, huy động tối đa các nguồn lực cho đầu tư phát triển. Đi đôi với việc tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, chủ động phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, thành phố tập trung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng các hoạt động văn hóa - xã hội, chất lượng đời sống Nhân dân; xứng đáng với vị trí là trung tâm khoa học kỹ thuật, y tế, văn hóa, giáo dục của cả tỉnh. Tăng cường bảo đảm quốc phòng - an ninh, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội; đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, tích cực kêu gọi đầu tư và hợp tác quốc tế. Đối với công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, thành phố quyết tâm xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực lãnh đạo của các tổ chức đảng; phát huy vai trò tiền phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên. Tiếp tục đổi mới hoạt động của HĐND các cấp; nâng cao hiệu lực, hiệu quả chỉ đạo, điều hành, quản lý của UBND từ thành phố đến phường, xã. Đồng thời, đổi mới mạnh mẽ, tạo chuyển biến rõ nét về hiệu quả hoạt động của MTTQ và các đoàn thể.

Tin tưởng rằng những thành tựu quan trọng đạt được qua các nhiệm kỳ, nhất là giai đoạn 5 năm 2015 - 2020 sẽ là tiền đề, là động lực quan trọng để Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân TP Thanh Hóa chung sức, đồng lòng, sáng tạo, phát triển đưa thành phố bước vào giai đoạn phát triển mới với tâm thế, tầm cao mới, quyết tâm xây dựng và phát triển TP Thanh Hóa văn minh, hiện đại, có bản sắc riêng, xứng đáng là trung tâm chính trị, kinh tế - văn hóa - xã hội, khoa học kỹ thuật của tỉnh Thanh.

Trần Thanh

Trên thảo nguyên Lạng Sơn

đăng 06:34, 11 thg 7, 2020 bởi Pham Hoai Nhan   [ đã cập nhật 02:37, 12 thg 7, 2020 ]

Hữu Liên với cảnh quan rừng núi, thảo nguyên, suối thác, hang động và khu du lịch sinh thái là điểm đến mới mẻ cho du khách.


Xã Hữu Liên nằm cách trung tâm huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn khoảng 25 km về phía bắc; cách Hà Nội khoảng 150 km theo quốc lộ 1A và đường tỉnh lộ 243. Xã có tổng diện tích hơn 6.000 ha, dân số hơn 3.000 người gồm chủ yếu các dân tộc Kinh, Tày, Nùng, Dao và Mông. 

Du khách tới Hữu Liên sẽ được chiêm ngưỡng những khối núi đá vôi kỳ vĩ cho tới những đồng cỏ mênh mông, từ thác nước phủ đầy rêu phong cho tới hồ nước trong xanh màu ngọc bích. 

Trong ảnh là toàn cảnh thảo nguyên Đồng Lâm, khu sinh thái rộng đến 100 ha với cảnh đẹp sơn thủy hữu tình, nằm ở phía bắc xã. Trên núi có hang, dưới có cánh đồng cỏ xanh ngút ngàn và dòng suối nước xanh ngọc uốn lượn chảy qua. 


Ngày nay, hoạt động du lịch tại đây dần khởi sắc với loại hình du lịch sinh thái cộng đồng, với các mô hình thành công tại thôn Làng Bên, Làng Cóc và thôn Là Ba. 

Trong tiền cảnh bức ảnh là thôn Làng Bên, đối diện là thôn Làng Cóc với nhà sàn bốn mái lợp ngói âm dương của dân tộc Tày, Dao sinh sống qua nhiều thế hệ. Hiện có trên 5 khu nhà sàn kiểu homestay nằm cách thung lũng 2 - 3 km có giá khoảng 100.000 đồng/ người/ đêm. Ở đây có những dịch vụ khác như ăn uống, văn nghệ, lửa trại, tắm thuốc, ngâm chân và thuê hướng dẫn viên, người dẫn đường rừng. 


Từ làng nhà sàn ở thôn Làng Bên, du khách đi khoảng 2 km là tới đồng cỏ Đồng Lâm. Thảo nguyên trải dài khoảng 1,5 km, có đường mòn và dòng suối chảy vắt ngang. Nguồn nước khởi phát từ các khối núi đá vôi chảy về điểm cuối đồng cỏ là hồ nước Đồng Lâm trong xanh. Mùa nước ngập, khu vực hồ này tập trung đông người dân di chuyển bằng bè mảng và thả lưới, đánh bắt cá. 

Tác giả cho biết từ điểm cuối hồ Đồng Lâm, du khách băng rừng thêm khoảng một tiếng đường rừng nguyên sinh sẽ tới thôn Lân Đặt với khoảng 26 hộ gia đình dân tộc Dao sinh sống. Nơi đây hoàn toàn hoang sơ, không sóng wifi, không có điện và xung quanh là rừng nguyên sinh. 


Đàn ngựa gặm cỏ trên thảo nguyên mùa khô. Đây đa phần là giống ngựa hoang dã thuần chủng, được người dân huấn luyện để du khách chụp ảnh hoặc thuê xe ngựa tham quan, kiếm thêm nguồn thu nhập và phát triển du lịch địa phương. Đồng cỏ trù phú cũng là nơi người dân chăn nuôi gia súc như bò và đi trâu (chăn trâu). 


Dòng suối chảy trên đồng cỏ Đồng Lâm đang cạn nước. Vào mùa khô, thảo nguyên thích hợp cho các hoạt động du lịch dã ngoại, văn hóa thể thao và leo núi khám phá hang động. Tuy nhiên vào mùa mưa, tháng 7 - 10, nước sẽ ngập tràn vùng đồng cỏ với độ sâu từ 2 - 3 m. Đây là lý do người dân không canh tác nông nghiệp trên vùng thảo nguyên này vì mùa nước ngập sẽ cuốn trôi hết hoa màu. 


"Nghĩa địa cây" với khung cảnh có phần ma mị khi chiều về. Gần khu vực này có cây sung cổ thụ tán lớn cao khoảng 10 m, là nơi cắm trại lý tưởng. 


Du khách trải nghiệm chèo thuyền Kayak trên dòng suối chảy qua thảo nguyên Đồng Lâm. Nơi đây cũng thích hợp để du khách cắm trại và tận hưởng không khí trong lành. 

Để phát triển du lịch, chính quyền địa phương đã xây dựng bãi giữ xe ô tô, cách đường vào Đồng Lâm khoảng 1 km, hoặc du khách có thể thuê xe ôm vào thảo nguyên với chi phí 30.000 - 40.000 đồng/lượt. Ngoài ra là trải nghiệm đi bộ và đạp xe để khám phá thiên nhiên. 


Quang cảnh các khối núi đá vôi kỳ vĩ, xen kẽ là phần rừng đặc dụng Hữu Liên, hồ Nong Dùng (bên trên) và hồ Mỏ Áng (bên phải). 

Rừng đặc dụng có tổng diện tích 8.293,4 hecta, thuộc Khu dự trữ rừng quốc gia Hữu Liên, với 3 phân khu trải dài trên 3 huyện Hữu Lũng, Chi Lăng và Văn Quan. 

Địa hình khu vực rừng này hình lòng chảo, bao bọc xung quanh là các đỉnh và dãy núi đá vôi trùng điệp; trung tâm là vùng đồi đất, làng bản, đồng cỏ và khu sản xuất nông nghiệp. Hàng năm, tại phân khu dịch vụ hành chính của rừng có nhiều đoàn du khách trong và ngoài nước đến liên hệ Ban Quản lý rừng để khám phá rừng sinh thái đặc dụng này. 


Đa dạng sinh học ở khu rừng Hữu Liên khá phong phú, với 776 loài thực vật bậc cao và 409 loài động vật, trong đó, có 30 loài thực vật và 61 loài động vật quý hiếm được ghi trong sách đỏ Việt Nam. 


Trải nghiệm chèo thuyền trên mặt hồ Mỏ Áng, điểm du lịch được ví như “tuyệt tình cốc” có màu nước trong xanh, được bao bọc bởi khối núi đá vôi và rừng cây xanh. 

Từ UBND xã Hữu Liên, du khách đi ô tô theo đường tỉnh khoảng 2,4 km, sau đó rẽ trái theo đường mòn vào rừng tới hồ Nong Dùng, nơi du khách có thể thuê thuyền kayak (100.000 đồng/2 thuyền), thả trôi theo dòng nước xanh trong vắt và hòa mình giữa thung lũng. Từ đây, du khách nếu yêu thích khám phá có thể liên hệ homestay để thuê người dẫn đường, băng rừng, có đoạn khá lầy và vượt các mỏm đá tai mèo để đến hồ Mỏ Áng. 


Nước từ hồ Mỏ Áng theo các khe núi đá vôi chảy xuống tạo thành thác Khe Dầu kỳ vĩ với những mảng bám rêu xanh. Tác giả cho biết, ở đây dù có nhiều rêu bám nhưng do kiểu địa chất đặc trưng là các khối núi đá vôi, mặt đá sần sùi không trơn trượt. 


Ở khe suối có nhiều cua đá với mai to có kích cỡ chừng 3 ngón tay. Sau khi trải nghiệm, ngắm cảnh đẹp, du khách đừng quên trở về homestay thưởng thức các đặc sản ẩm thực địa phương như vịt quay, lợn quay mác mật Lạng Sơn, cá suối nướng, cua đá rang, ốc núi luộc, rau dớn xào tỏi với mẻ, lá sung nem chạo, xôi nếp cẩm, bánh bí đỏ và bánh chưng đen. 

Bên cạnh phong cảnh và hệ sinh thái tự nhiên, Hữu Liên còn có điểm đến là nhà thờ Thánh Quý Minh Đại Vương. Ngoài ra, Hữu Liên còn là nơi lưu giữ được nguyên vẹn những phong tục tập quán và nét văn hóa truyền thống, di sản phi vật thể như lễ hội Gò Chùa, hát pá xoan, hát nhà tơ, hát then hay diễn chèo cổ. 

Hòn ngọc thô Hữu Liên đang được mài giũa, sẽ trở thành địa chỉ mới, hấp dẫn du khách trên bản đồ du lịch Lạng Sơn. Du khách khi tham quan, cắm trại không nên xả rác làm ảnh hưởng đến môi trường sinh thái xung quanh, anh Thuận chia sẻ. 

Huỳnh Phương - Ảnh: Bùi Vinh Thuận

Khám phá cù lao Dung – Sóc Trăng

đăng 04:56, 11 thg 7, 2020 bởi Pham Hoai Nhan

Cù Lao Dung là huyện cực Đông của tỉnh Sóc Trăng, nằm cuối nguồn dòng sông Hậu thơ mộng, với hai cửa Định An và Trần Đề đổ ra biển Đông. Cù Lao Dung chỉ cách thành phố Cần Thơ khoảng 47km theo tuyến quốc lộ Nam Sông Hậu, cách tỉnh Trà Vinh một con sông, mất khoảng 10 đến 15 phút đi phà; cách trung tâm thành phố Sóc Trăng khoảng 20km theo đường quốc lộ 60. Đứng trên đất liền nhìn ra xa, Cù Lao Dung như một tấm thảm xanh trải dài đến tận cửa biển.

Chợ Bến Bạ ở trung tâm cù lao


Cù Lao Dung là một trong những vùng đất có rất nhiều tên gọi như Huỳnh Dung Châu, Hổ Châu, Kắc Tung, Cù Lao Vuông, Cù Lao Chằng Bè,… Nơi đây, Nguyễn Ánh cùng tùy tùng từng nương náu dọc theo những con rạch nhỏ, ngoằn ngoèo, len lỏi vào sâu trong cù lao, vì thế địa danh rạch Long Ẩn đã hình thành từ đây.

Dải cù lao rộng hơn 23 nghìn héc ta, nổi tiếng là một vùng đất anh hùng, giàu truyền thống cách mạng. Du lịch Cù Lao Dung là đến với những vườn cây ăn trái sum suê trĩu quả bốn mùa, những rẫy mía bạt ngàn, những vuông tôm thẳng tắp, những rặng rừng bần vững vàng nơi sóng gió,… tất cả nên nét đẹp riêng độc đáo.

Hò nuôi tôm của người dân


Nơi đây có khí hậu ôn hòa, mát mẻ quanh năm được bao bọc bởi bốn bề sông nước. Nhiệt độ trung bình ở Cù Lao Dung luôn thấp hơn các vùng lân cận một vài độ C. Không khí luôn trong lành với những cơn gió mát mang hơi nước từ sông Hậu đưa vào, không bị ảnh hưởng bởi những khói bụi ồn ào của các nhà máy. Đây thật sự là một vùng quê thanh bình yên ả là địa điểm du lịch Sóc Trăng rất phù hợp với những người thích thiên nhiên và thư giãn sau những ngày làm việc mệt mỏi.

Làng quê yên bình


Cù Lao Dung có hệ thống sông rạch chằng chịt, hệ sinh thái đa dạng với nhiều loài động vật, thực vật phong phú. Tới đây, du khách có thể đi thuyền, luồn lách qua những kênh rạch chiêm ngưỡng khung cảnh thiên nhiên hai bên.

Du khách thích thú khi ngồi thuyền luồn lách qua những kênh rạch


Ở đầu dãy cù lao, du khách sẽ bị ngỡ ngàng, lôi cuốn bởi những vườn cây ăn trái oằn sai nằm ở xã An Thạnh Nhứt và An Thạnh Tây. Cây trái nơi đây có rất nhiều chủng loại với hương vị đặc trưng, ngọt ngào, nồng đượm khó quên như: xoài, nhãn, bưởi, cam, quýt, mãng cầu, sapô (hồng xiêm), măng cụt, dâu, mận, ổi, dừa, chuối….Trong đó, có một loại trái cây đặc sản mà khi đến đây, du khách rất thích thú và thường mua về làm quà, đó là Xoài. Đây là giống xoài mới được trồng khoảng chục năm trở lại đây trái rất to, khoảng từ 1 đến 2kg, võ có màu tím, vàng, xanh rất đẹp và hương vị rất thơm ngon.

Xoài xứ cù lao


Xuôi về phía cuối dãy cù lao, du khách sẽ thích thú khi ngắm nhìn những cánh đồng mía thênh thang xen lẫn hàng dừa cao xanh mướt, những hàng mía cao to, thẳng tắp, những rẫy hoa màu xanh tươi vì vậy còn được mệnh danh “cù lao mía”.

Cánh đồng mía


Người dân thu hoạch mía


Nằm ở vị trí cuối cùng của huyện Cù Lao Dung là xã An Thạnh Nam, nơi đây có khu rừng bần ngập nước rộng khoảng 1.500 ha. Đây là khu rừng bần ngập nước rộng lớn nhất trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long có hệ sinh thái đa dạng, phong phú với nhiều loài thực vật và động vật quý hiếm. 

Khu rừng bần ngập nước


Vì là rừng nguyên sinh, nên còn giữ được vẻ hoang sơ, thỉnh thoảng du khách sẽ bắt gặp vài chú khỉ treo mình trên ngọn bần chót vót, hay thoăn thoắt từ cành này sang cành nọ. Đặc biệt, ở khu rừng này có nhiều đàn dơi, cò, chim với số lượng hàng ngàn con, cộng với rất nhiều đàn ong rừng, làm tổ đầy trong rừng, có những tổ ong rừng rất to, có thể vắt lấy được hàng chục lít mật ong. Một điều rất thú vị là hiện tượng “ba khía hội” vẫn còn tồn tại ở nơi đây. Đây là một hiện tượng tự nhiên, vào đêm “ba khía hội” có rất nhiều con ba khía từ các nơi tập trung về bu kín rễ, thân của những cây bần, thường ở một đoạn ven sông. Những người dân chỉ lấy tay hốt ba khía bỏ vào bao và đem về chứ không phải bắt từ con như bình thường. Cũng chính từ đây, người dân đã tạo ra rất nhiều món ăn hấp dẫn từ cây bần như: canh chua cá bống sao, cá ngát, cá bông lau, cá tra bần nấu với trái bần chín; gỏi (nộm) bông bần; trái bần sống ăn với mắm sống…

Khung cảnh đậm chất Miền Tây sông nước


Người dân Cù Lao Dung rất hiền hòa, chất phát, thật thà và đặc biệt là rất hiếu khách. Đến nhà nào, bạn cũng sẽ được mời những đặc sản có trong vườn nhà như một trái dừa mát ngọt, một rổ cam hay một chùm nhãn…Ngồi nghe những lão nông tri điền kể chuyện ngày xưa khẩn hoang, be bờ, mở đất, chuyện đánh Tây bằng tầm vông, mã tấu, chuyện đánh Mỹ bằng cách đóng cọc, căng dây thép bắt “bo bo”… Chính những điều giản dị, đơn sơ ấy níu bước chân du khách chẳng muốn rời đi!

Con đường làng xanh mát nên thơ


Thêm vào đó, Cù Lao Dung còn có nhiều địa điểm gắn với truyền thuyết về những dấu tích trên đường bôn tẩu của vua Gia Long (Triều Nguyễn) như rạch Long Ẩn, rạch Trường Tiền; hay vùng đất linh thiêng có tên gọi Sân Tiên nằm ở cuối Cù Lao.

Bãi bồi


Du lịch về nguồn tại Cù Lao Dung gắn với truyền thống cách mạng và các di tích lịch sử như Di tích cấp quốc gia Đền thờ Bác Hồ, Bia Chiến thắng Rạch Già, Bia Chiến thắng An Hưng, Bia kỷ niệm nơi thành lập Trường Đảng đầu tiên của tỉnh Sóc Trăng…, rất thích hợp cho những ai muốn tìm hiểu về lịch sử về một thuở hào hùng của ông cha ta trong đấu tranh giữ nước và dựng nước.

Điển hình là Đền thờ Bác Hồ, tọa lạc tại ấp Đền Thờ, xã An Thạnh Đông. Đây là một trong tám di tích lịch sử và văn hóa cấp quốc gia của tỉnh Sóc Trăng, được Bộ Văn hóa Thông tin công nhận vào ngày 28/12/2001.

Đền thờ Bác được xây dựng vào năm 1970, trải qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa, dến năm 2010, UBND tỉnh Sóc Trăng quyết định đầu tư tôn tạo Đền thờ Bác với kinh phí trên 30 tỷ đồng, với các hạng mục như: nhà tưởng niệm, nhà trưng bày, nhà hội, sân lễ, ao sen, tường rào, đường nội bộ, cây xanh….trên diện tích rộng 2,2 hec-ta và đã tổ chức lễ khách thành vào ngày 02/6/2013. Nơi đây đã trở thành trung tâm giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ, cho nhân dân trong tỉnh và là điẻm đến du lịch hấp dẫn cho du khách khi đến đây.

Đền thờ Bác Hồ


Kế đến là Bia tưởng niệm chiến thắng Rạch Già ở thị trấn Cù Lao Dung, di tích lịch sử cấp tỉnh, nơi đã diễn ra chiến công oanh liệt của quân và dân Cù Lao Dung nói riêng, Long Phú nói chung trong kháng chiến chống thực dân Pháp.

Có dịp đến Cù Lao Dung, bạn sẽ trở về với những kỷ niệm về miền quê thân thương và bình dị, với món bánh xèo ăn cùng rau vườn ngon tuyệt, thưởng thức đặc sản “cá bống sao kho chồn” nổi tiếng, với cây trái và những sản vật địa phương. Sở hữu vẻ đẹp nên thơ, sông nước hữu tình với những nét đặc trưng riêng, Cù Lao Dung – Sóc Trăng trong tương lai sẽ là điểm đến hấp dẫn trong bản đồ du lịch Miền Tây.

Đi 'Đà Lạt' của miền Đông': Sát Sài Gòn với nhiều thú vị, đừng sáng đi chiều về

đăng 19:59, 5 thg 7, 2020 bởi Pham Hoai Nhan   [ đã cập nhật 06:33, 11 thg 7, 2020 ]

Tây Ninh hiện tại có nhiều điểm check-in độc đáo, nhiều nét đẹp cần được khám phá, có thể sẽ khiến cho bạn thay đổi cách nghĩ đó chỉ là nơi sáng đi chiều về.

Hồ Dầu Tiếng lúc hoàng hôn là địa điểm check in không thể bỏ qua của các bạn trẻ khi đến Tây Ninh. ẢNH: GIANG PHƯƠNG 


Chinh phục đỉnh núi Bà Đen cao 986 m, khám phá kiến trúc độc đáo của Tòa Thánh Cao Đài, phượt trên hồ nhân tạo lớn nhất Đông Nam á - hồ Dầu Tiếng, check-in vườn quốc gia Lò Gò – Xa Mát, khám phá đặc sản bánh canh Trảng Bàng, muối ớt Tây Ninh, bò tơ, ốc núi, thằn lằn núi và cả gà nướng muối ớt Ma Thiên Lãnh… Bao nhiêu đó cũng khiến bạn khó có thể sáng đi chiều về khi đến Tây Ninh. 

Một góc Tây Ninh nhìn từ trên cao mùa nước ngập. Ảnh: Nguyễn Tường 


Check-in Núi Bà Đen uống cà phê ngắm mây trời 

Trước đây, nhắc đến Tây Ninh, người ta thường truyền miệng câu: “Tây Ninh, sáng đi chiều về”. Thực tế đúng bởi Tây Ninh nằm cách TP.HCM chỉ hơn 100km với khoảng 2 - 3 giờ đi xe. Thời điểm đó, người ta thường đến Tây Ninh với lộ trình lên chùa Bà ở lưng chừng núi Bà Đen trên độ cao 350m để hành hương vào những ngày lễ Tết. Sau đó, còn chút thời gian buổi chiều sẽ ghé sang Tòa Thánh Cao Đài tham quan lễ cúng và kết thúc chuyến hành trình. Thế nhưng, hiện tại, mọi chuyện đã khác xưa. 

Lên độ cao 986m check- in đang là trào lưu của các bạn trẻ. Ảnh: Nguyễn Tường 


Một góc trên đỉnh núi Bà Đen đang trở thành điểm đến thu hút. Ảnh: Giang Phương 


Ngày nay, nhắc đến Tây Ninh, núi Bà Đen vẫn là điểm đến đầu tiên phải có trong lịch trình. Từ Tết Nguyên đán 2020, núi Bà Đen đã hoàn toàn lột xác. Không chỉ cảnh quan khuôn viên ở chùa Bà – ngôi chùa trên 300 năm tuổi được mở rộng và đẹp đẽ hơn mà giờ đây check-in đỉnh núi Bà Đen ở độ cao 986m đã quá dễ dàng. 

Nếu trước đây, đỉnh núi chỉ dành cho những người có đủ sức khỏe, dũng cảm, thích khám phá thì giờ đây, bất kỳ ai cũng có thể đến được nhờ hệ thống cáp treo lên đỉnh. Sáng sớm, ai cũng có thể dễ dàng ngồi trên đỉnh núi đủng đỉnh uống ngụm cà phê ngồi săn mây trời. 

Có một "Đà Lạt" ở miền Đông Nam Bộ 

Ma Thiên Lãnh, đẹp hoang sơ. Ảnh: Nguyễn Tường 


Hành trình khám núi Bà Đen tạm khép lại nhưng đừng vội, hãy check-in tiếp một vòng xung quanh chân núi và bạn sẽ rất bất ngờ hơn nữa. Trưa ở Tây Ninh thường nắng nóng khiến bạn thấy khó chịu, nhưng đừng lo, có một nơi được ví là Đà Lạt miền Đông Nam bộ nằm ngay bên chân núi Bà Đen – đó chính là thung lũng Ma Thiên Lãnh. 

Du khách check- in thung lũng Ma Thiên Lãnh. Ảnh: Nguyễn Tường 


Thung lũng Ma Thiên Lãnh nằm trong quần thể núi Bà Đen, là thung lũng kết hợp của 3 ngọn núi là núi Bà, núi Phụng và núi Heo. Đến đây, bạn có thể hòa mình trong dòng suối nước từ trên núi chảy róc rách, mát rượi quanh năm. Cạnh đó, một hồ nước xanh mát (hồ hình thành do khai thác đá trước đây), nơi bạn bắt gặp những cặp cô dâu chú rễ say sưa chụp ảnh cưới, hay có những gia đình, những nhóm bạn phượt đang thích thú trò chuyện, tổ chức ăn uống ngay bên cạnh hồ. 

Thưởng thức đặc sản Tây Ninh 

Gà nướng muối ớt ở Ma Thiên Lãnh. Ảnh: Giang Phương 


Đến đây, nếu cảm thấy đói bụng thì cũng đừng lo. Đặc sản gà nướng muối ớt ở thung lũng Ma Thiên Lãnh sẽ không thể thiếu trong chuyến hành trình của bạn. Có 2 quán ăn trên đường khám phá Ma Thiên Lãnh mà bạn có thể trải nghiệm. Một quán ở dưới chân và một quán trên sườn thung lũng. Ở đó, nếu vào 2 ngày cuối tuần có thể bạn sẽ đợi vất vả một chút vì lượng khách rất đông. Nhưng bù lại, ở đây, bạn có thể trải nghiệm gà ta nướng muối ớt, gà nấu cháo. Vào đúng mùa, có thể bạn còn được thưởng thức món ốc núi và thằn lằn núi. 

Xung quanh núi Bà Đen có nhiều địa điểm lạ khiến các bạn trẻ thích khám phá. Ảnh: Giang Phương 


Cũng ven chân núi Bà Đen, check- in đồi cừu cũng sẽ là nơi khó có thể bỏ qua khi nhắc đến Tây Ninh. Những chú cừu nhỏ đáng yêu tung tăng theo chân bạn khi bạn đến đây. Chưa bao giờ chúng gần bạn đến vậy… 

Bò tơ Tây Ninh, một trong những món nhất định phải thử. Ảnh: Giang Phương 


Buổi tối ở Tây Ninh, có thể bạn sẽ khám phá ẩm thực độc đáo của tỉnh này. Bò tơ là món sẽ khiến cho nhiều thú vị. Ở Tây Ninh ngày nay, có rất nhiều quán bò tơ mà bạn có thể khám phá, trong đó nổi bật là Năm Sánh, Tèo Phan, Út Mây, 6 Tâm… Thịt bò thái khổ dày, nướng trên than hồng, chấm chút muối ớt ăn kèm với rau khiến bạn khó có thể cưỡng lại. Ngoài ra, hầu hết các quán đều có món bò lụi xả nướng cũng sẽ gây cho bạn không ít tò mò và thích thú. 

Trải nghiệm bắt chem chép trong lòng hồ Dầu Tiếng. Ảnh: Giang Phương 


Check-in hồ Dầu Tiếng đẹp ngỡ ngàng 

Trong khi đó, một địa điểm không thể khi check-in khi đến Tây Ninh là hồ Dầu Tiếng, hồ nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á. Với diện tích mặt hồ 270 km2 trải dài trên địa phận 3 tỉnh Tây Ninh, Bình Dương và Bình Phước chứa đựng nhiều bí ẩn cần được khám phá. Ngoài cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp, dịch vụ sản xuất công nghiệp, hồ Dầu Tiếng còn có những cảnh quan thiên nhiên có dù có đi nhiều lần bạn cũng khó mà trải nghiệm đủ. 

Bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những con trâu rất dạn với người. Ảnh: Giang Phương 


Đi sâu trong lòng hồ Dầu Tiếng mùa khô, bạn sẽ bất ngờ với trảng cỏ xanh như thảo nguyên trải rộng dọc đường đi. Nếu kịp bắt gặp cảnh bình minh hoặc hoàng hôn trong lòng hồ có thể sẽ khiến bạn lưu luyến. Cắm trại, đốt lửa, sinh hoạt nhóm, tổ chức trò chơi cùng nhau bên trong lòng hồ càng khiến bạn có cảm giác như ở biển, bạn có thể xem người dân đi đánh bắt cá, đến thăm bến cá về lúc sáng sớm… Và đừng quên đến hồ Dầu Tiếng để thưởng thức món cá lăng, món đặc sản độc đáo nhất lòng hồ. 



Trong khi đó, Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh đúng 12 giờ trưa có một lễ cúng với nghi thức độc đáo rất đáng để chứng kiến một lần… Khám phá vẻ đẹp kiến trúc của Tòa Thánh được xây dựng gần 100 năm cũng sẽ khiến bạn bất ngờ. 

Ngắm những con khỉ leo trèo trên cây trong khuôn viên Tòa Thánh Cao Đài. Ảnh: Giang Phương 


Đừng vội rời khỏi Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh mà hãy ghé sang khu rừng thiên nhiên để xem tận mắt đàn khỉ tự nhiên đang leo trèo trên cây cao vút hay thong dong đi bộ xuống đường khi khách ngắm… 

Bao nhiêu đó cũng đủ khiến bạn không còn suy nghĩ Tây Ninh sáng đi chiều về nữa… 

Giang Phương

Đà Lạt - Thủ phủ hoa xuất khẩu

đăng 22:36, 4 thg 7, 2020 bởi Pham Hoai Nhan   [ đã cập nhật 19:58, 5 thg 7, 2020 ]

Khi mới được bác sĩ Alexandre Yersin khám phá ra Đà Lạt chỉ là vùng đồi núi hoang vu thưa thớt bóng người, nay nó đã trở thành một thiên đường nghỉ dưỡng mang âm hưởng của bản hòa ca miền ôn đới, một thành phố ngàn hoa trong sương. Đà Lạt đang hướng đến việc trở thành trung tâm xuất khẩu hoa tươi của Đông Nam Á với mong muốn kim ngạch xuất khẩu phải vượt xa con số gần 50 triệu USD/năm như hiện nay để có thể tương xứng với tiềm năngcó thể sản xuất lên tới hơn 3,1 tỉ cành hoa/năm. 

Đà Lạt – dấu ấn xứ ngàn hoa 

Năm 1893, dẫu có lãng mạn đến mấy vị bác sĩ tài danh và có máu phiêu lưu, lãng tử người Pháp gốc Thụy Sĩ Alexandre Yersin cũng không thể tưởng tượng nổi vùng đất hoang vu trên cao nguyên Langbiang hùng vĩ, cao 1500 m so với mực nước biển mà ông đã khám phá ra sau chuyến thám hiểm dài ngày lại có ngày trở thành thành phố Đà Lạt mộng mơ được mệnh danh là một "tiểu Paris" kiều diễm giữa xứ Đông Dương nhiệt đới gió mùa, một “thành phố ngàn hoa” đẹp đến nao lòng người viễn khách.

Kể từ khi Yersin khám phá ra vùng đất này, Đà Lạt nhanh chóng trở thành nơi nghỉ dưỡng lí tưởng của những người lính viễn chinh Pháp, bởi họ tìm thấy nơi vùng đất hoang vu ở xứ thuộc địa này có chút gì đó hình ảnh của nước Pháp miền ôn đới xa xôi. Theo chân người Pháp, Đà Lạt thời bấy giờ không chỉ có những tòa biệt thự nghỉ dưỡng hoa lệ mà người ta còn đem đến đây cả những giống rau và hoa của miền ôn đới như để làm vợi đi phần nào nỗi nhớ quê nhà.

Nhờ điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp, các giống rau và hoa ôn đới nhanh chóng bám rễ phát triển tốt tươi chẳng kém gì những loài cây trái bản địa của xứ này. Trải qua thời gian, Đà Lạt dần hình thành nên nghề trồng rau và hoa. Đặc biệt, nghề trồng hoa chính thức được bắt đầu vào năm 1938 kể từ khi người dân các làng hoa nổi tiếng Ngọc Hà, Nghi Tàm của Hà Nội di cư vào lập nên ấp Hà Đông, rồi từ đó dần phát triển hình thành nên các làng hoa nổi tiếng cho đến tận ngày nay như Hà Đông, Thái Phiên, Vạn Thành.

Cuộc thi trang trí xe hoa tại lễ hội hoa đường phố Đà Lạt. Ảnh: Thanh Hòa 


Vẻ đẹp lãng mạn mang tính cổ điển trong nghệ thuật trang trí hoa tươi của người Đà Lạt. Ảnh: Thanh Hòa


Cẩm tú cầu, loài hoa ôn đới nổi tiếng ở Đà Lạt. Ảnh: Thanh Hòa 


Hoa và người Đà Lạt. Ảnh: Thanh Hòa 


Tham quan làng hoa Vạn Thành, Đà Lạt. Ảnh: Thanh Hòa


Hoa tươi bên bàn tiệc mang phong cách cổ điển của một nhà hàng ở Đà lạt. Ảnh: Thanh Hòa 


Đà Lạt có nhiều làng hoa và trang trại hoa luôn mở cửa đón du khách đến tham quan. Ảnh: Thanh Hòa


Phố núi Đà Lạt được ví như một “tiểu Paris” với khí hậu trong lành và muôn hoa khoe sắc quanh năm. Ảnh: Thanh Hòa 


Đất lạ đãi ơn người, nghề trồng hoa không chỉ là sinh kế mà còn tạo nên một diện mạo cảnh sắc mới tuyệt đẹp cho vùng đất phố núi. Ngày nay, nếu có dịp đến với Đà Lạt người ta không khỏi bị cuốn hút bởi vẻ đẹp của những làng hoa, cánh đồng hoa, con đường hoa và cả những khu biệt thự vườn hoa rực rỡ khoe sắc quanh năm.

Đà Lạt là bản hòa ca quyến rũ và làm say đắm lòng người bởi vẻ đẹp dung dị, thầm kín của các loài hoa bản địa cùng với sự kiêu sa, kiều diễm của những giống hoa đến từ miền ôn đới, như: oải hương, tulip, cẩm tú cầu, lay ơn, cẩm chướng, violet, thu hải đường, cúc trắng marguerite, cúc vàng calimero, cát tường , hồng, mỹ nhân, mimosa, phượng tím, mai anh đào… Đà Lạt hầu như hoa nở quanh năm nhưng nó cũng có riêng cho mình những mùa hoa quyến luyến lòng người, như tháng Giêng rực đỏ sắc mai anh đào, tháng Tư nhớ nhung khắc khoải với mùa phượng tím và tháng Mười về lãng mạn với sắc vàng kiều diễm của mimosa.

Hoa là tình yêu và cuộc sống của người Đà Lạt. Hoa không chỉ hiện dện trên những cánh đồng bát ngát hương thơm, trên những con đường trập trùng phố núi, bên những ô cửa sổ khép hờ… mà còn in đậm dấu ấn trong đời sống thơ, văn, nhạc, họa, kiến trúc… Và có lẽ, ở Đông Nam Á, Đà Lạt là thành phố duy nhất có riêng một Festival hoa mang tầm cỡ quốc tế được tổ chức định kì hai năm một lần để tôn vinh nghề trồng hoa và quảng bá ngành hoa ra thế giới.

Biến giấc mơ “tiểu Hà Lan” thành hiện thực

Đà Lạt hiện có khoảng 9.000 ha đất trồng hoa, mỗi năm cho ra đời hơn 3,1 tỉ cành hoa, song chỉ 10% trong số ấy, tức khoảng 310 triệu cành tìm được đường xuất khẩu.

Theo ông Nguyễn Văn Bảo, Phó Tổng Giám đốc Dalat Hasfarm,một trong những nguyên nhân khiến tình trạng xuất khẩu hoa của Việt Nam nói chung, Đà Lạt nói riêng là do công nghệ sản xuất và sau thu hoạch còn hạn chế. Đặc biệt, vấn đề bản quyền giống chính là “nút thắt” phải cần được sớm tháo gỡ. Bởi ngay tại Đà Lạt, “thủ phủ” hoa xuất khẩu của Việt Nam, lượng giống hoa đưa vào sản xuất có bản quyền cũng chỉ khoảng 20%, số còn lại hầu hết là giống cũ được nhân bản trái phép với chất lượng thấp. Và theo một lẽ đương nhiên, hoa trồng bằng cách nhân giống trái phép sẽ không thể xuất khẩu được do vi phạm bản quyền.

Để có được nguồn cây giống tốt phục vụ trồng hoa xuất khẩu, mỗi năm Đà Lạt phải nhập khoảng 50-90 triệu củ, cây, ngọn, cành, hạt… các giống hoa mới để khảo nghiệm và đưa vào sản xuất, và phấn đấu đến năm 2030, ít nhất có 30% các giống rau, hoa đáp ứng yêu cầu về bản quyền để xuất khẩu; 90% cơ sở sản xuất giống rau, hoa, cây đặc sản đạt tiêu chí sản xuất giống ứng dụng công nghệ cao.

Kĩ thuật sản xuất giống hoa bằng phương pháp nuôi cấy mô theo công nghệ in vitro của Công ty Cổ phần Sinh học Rừng Hoa Đà Lạt. Ảnh: Thanh Hòa


Đà Lạt hiện có khoảng 9.000 ha đất trồng hoa, chiếm 30% diện tích đất trồng hoa của cả nước. Trong ảnh: Một vùng chuyên canh hoa công nghệ cao ở Đà Lạt.

Ảnh: Thanh Hòa

Thu hoạch hoa hồng xuất khẩu ở Cty hoa Đà Lạt Hasfarm. Ảnh: Thanh Giang 


Nghề trồng lan xuất khẩu phát triển mạnh ở Đà Lạt. Ảnh: Thanh Giang


Quy trình giám sát kích cỡ hoa hồng xuất khẩu của Đà Lạt Hasfarm. Ảnh: Thanh Giang


Nhân viên chăm sóc hoa tại trại hoa của Đà Lạt Hasfarm. Ảnh: Thanh Giang


Hoa hồng sau khi cắt được bao gói cẩn thận ngay tại vườn bằng tấm chống va đập chuyên dụng để tránh hư hỏng trong quá trình vận chuyển. Ảnh: Thanh Hòa


Dây chuyền phân loại và đóng gói hoa tươi xuất khẩu của Đà Lạt Hasfarm. Ảnh: Thanh Hòa


Công nhân Đà Lạt Hasfarm vận chuyển hoa vừa thu hoạch từ các trang trại về phân xưởng kiểm tra và đóng gói. Ảnh: Thanh Hòa 


Dây chuyền đóng gói hoa thành phẩm. Ảnh: Thanh Hòa 


Nhằm giải “cơn khát” nguồn cây giống, một số doanh nghiệp ngành hoa của Đà Lạt đã bắt tay vào nghiên cứu sản xuất cây giống như Công ty PAN-HULIC, Dalat Hasfarm, Công ty Cổ phần Sinh học Rừng Hoa Đà Lạt… và đã gặt hái được những thành công.

Công ty Cổ phần Sinh học Rừng Hoa Đà Lạt được đánh giá là “ngân hàng” cây giống quan trọng tại Việt Nam. Công ty hiện có khu phòng Lab chuyên nghiên cứu sản xuất giống hoa quy mô công nghiệp theo phương pháp in vitro. Lab được thiết kế theo dây chuyền công nghệ hiện đại của Pháp với tổng diện tích lên tới 5.000m2, có thể sản xuất được 24 triệu cây giống/năm. Nhờ đó mà mỗi năm doanh nghiệp này có thể xuất khẩu được hàng chục triệu cây giống sang các quốc gia được xem là cường quốc về trồng hoa như: Hà Lan, Bỉ, Newzealand, Nhật Bản, Mỹ, Đan Mạch, Trung Quốc, Hàn Quốc…

Tại Đà Lạt, Dalat Hasfarm hiện đang là doanh nghiệp nắm giữ gần 90% thị phần hoa xuất khẩu của địa phương. Đây là một trong số ít những thương hiệu hoa tươi của Việt Nam đủ tầm cỡ và năng lực đáp ứng được những tiêu chuẩn khắt khe của thị trường hoa tươi xuất khẩu thế giới.

Ngoài việc sở hữu bộ giống tốt cùng với hơn 320ha trang trại trồng hoa hiện đại, Dalat Hasfarm còn không ngừng mở rộng diện tích sản xuất nhằm đảm bảo nguồn cung bằng cách liên kết với hơn 200 hộ nông dân để trồng hoa. Với cách làm ấy, mỗi năm doanh nghiệp này có thể cung cấp ra thị trường hơn 450 triệu ngọn giống, 200 triệu cành hoa và hàng triệu chậu hoa, trở thành một trong những thương hiệu hoa tươi hàng đầu khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Hoa tươi của Dalat Hasfarm hiện đã xuất khẩu tới hơn 10 quốc gia, và từng được tạp chí Flowers Tech của Mỹ bầu chọn là nhà sản xuất hoa hàng đầu Đông Nam Á.

Với kho báu đất đai màu mỡ, khí hậu ôn hòa và giấc mơ làm giàu không bao giờ tắt, Đà Lạt hứa hẹn sẽ sớm trở thành trung tâm hoa xuất khẩu của Đông Nam Á, đưa vùng đất từng được mệnh danh là “tiểu Paris” kiều diễm ở xứ Đông Dương trở thành một “tiểu Hà Lan” của khu vực.

Bài: Thanh Hòa - Ảnh: Thanh Giang, Thanh Hòa

Về thăm Phủ Trịnh

đăng 21:10, 4 thg 7, 2020 bởi Pham Hoai Nhan

Vùng đất cổ Biện Thượng (xã vĩnh Hùng, huyện Vĩnh Lộc ngày nay), nằm ở tả ngạn sông Mã. Đây là đất quý hương của dòng dõi 12 đời chúa Trịnh. Vùng đất này, trước mặt là sông, sau lưng là núi, gọi là thế “sơn quần thủy tụ”. Giai thoại kể rằng, xưa kia một thầy địa lý đến vùng này, thấy thế đất đẹp đã tiên tri “Vạn thủy thiên sơn giai triều phục”, ý là địa thế núi sông cho thấy nơi đây sẽ phát tích vương hầu, khanh tướng, nên làng Biện Thượng có câu: “Mạch tòng Hùng Lĩnh trung linh khí - Thế xuất công hầu tráng đế vương”. Điều đó đã ứng nghiệm trong thế kỷ 15-16, khi xuất hiện dòng dõi Nhà Trịnh trải 12 đời, phò tá triều đình Nhà Lê, gìn giữ giang sơn xã tắc. 

Di tích Phủ Trịnh trước khi trùng tu.


Sau khi đánh đuổi Nhà Mạc, giải phóng Thăng Long năm 1592, Nhà Trịnh cho tái thiết cung điện của vua Lê và làm Vương Phủ Trịnh để cùng điều hành chính sự. Ngoài ra, Nhà Trịnh còn cho xây dựng một vương phủ ở quê hương làng Biện Thượng với quy mô nhỏ hơn. 
Đây là nơi thờ cúng tổ tiên, cũng là hành dinh của Nhà Trịnh trên đất Thanh Hóa trong công cuộc “phò Lê, diệt Mạc”. Trước đây, Phủ Trịnh được xây dựng trên vùng đất rộng hàng chục mẫu, với nhiều dinh thự uy nghi. Trải qua nhiều biến cố lịch sử, Phủ Trịnh chỉ còn lại một ngôi nhà ngói cổ 7 gian là nơi thờ các vị chúa, nằm khiêm tốn trong khu dân cư đông đúc, gọi là Phủ Từ, đã được công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Nhận thấy việc bảo tồn, tôn tạo và phục hồi Di tích Phủ Trịnh là việc làm cần thiết, góp phần tôn vinh công lao của các Chúa Trịnh đối với đất nước trong suốt 249 năm tại vị, năm 2015, tỉnh Thanh Hóa đã phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng công trình bảo tồn, tu bổ, tôn tạo khu Phủ Từ. Toàn bộ Khu Di tích Lịch sử Văn hóa có 29 hạng mục công trình, được xây dựng tuân thủ nguyên tắc truyền thống, giá trị lịch sử và đúng mô hình cung điện vua chúa.

Chúng tôi về thăm vùng đất quý hương Nhà Trịnh ngay trước khi công trình Phủ Từ cổ được hạ giải để trùng tu tôn tạo, bởi biết rằng nay mai ngôi nhà cổ bảy gian chỉ còn trong ký ức, nhường chỗ cho những công trình kiến trúc mới nguy nga đồ sộ hơn. Vương Phủ Trịnh không còn cảnh lộng lẫy lầu son gác tía, mà thời gian đã phủ bóng rêu phong. Nét cổ kính vẫn còn được lưu giữ trong những khối kiến trúc tồn tại hàng trăm năm. Chúng tôi biết, rồi Phủ Từ sẽ được phục dựng bằng những vật liệu của thời hiện đại, sẽ vẫn lưu giữ phong cách kiến trúc và mỹ thuật thời Lê-Trịnh, nhưng sao vẫn thấy lưu luyến từng viên gạch, hàng ngói có tuổi đời mấy trăm năm...

Rất may mắn, chúng tôi đã được gặp những người là hậu duệ của các đời chúa qua hàng chục thế hệ, nay đã là những bậc cao niên của làng xã, nghe các cụ kể lại chuyện xưa. Hàng ngày, các cụ trong dòng họ thường đến Phủ chăm lo hương khói cho tổ tiên, rồi quây quần trò chuyện, bàn việc họ việc làng. Công việc mà các cụ và lớp con cháu đang cùng bàn soạn là góp phần cùng Nhà nước thực hiện Dự án xây dựng Phủ Từ và các di tích phụ cận ngày càng đàng hoàng, to đẹp hơn, xứng tầm với những công lao đóng góp của Nhà Chúa trong lịch sử dân tộc. Cụ Trịnh Tiện ở xóm Hát, cụ Trịnh Phiêu ở xóm Nam kể cho chúng tôi nghe thời giặc Pháp ném bom vào Phủ Từ, may không trúng nhà thờ mà trật ra vườn, nên di tích không bị phá hủy.

Di tích Phủ Trịnh gắn với lễ hội thờ Minh Khang Thái Vương Trịnh Kiểm, người có công sáng lập ra Vương nghiệp Nhà Trịnh, lập nên một thể chế chính trị đặc biệt: Vua - chúa cùng điều hành đất nước, “vua trị vì, chúa chấp chính”. Hàng năm, cứ đến ngày giỗ chúa Trịnh Kiểm (18-2 âm lịch) con cháu dòng họ Trịnh cùng nhân dân, du khách thập phương lại tụ hội về, dâng hương chiêm bái.

Chúng tôi gặp ông Trịnh Đình Hưng, Chủ tịch Hội đồng họ Trịnh Việt Nam thời điểm đang xây công trình lăng miếu thờ chúa Trịnh Tùng. Ông chia sẻ: “Con cháu họ Trịnh chúng tôi mong muốn hậu duệ kế tiếp ông cha, chung tay góp sức xây dựng quê hương Thanh Hóa giàu đẹp; tham gia đóng góp trùng tu di tích để nhớ về nguồn cội”. Bởi vậy, suốt hàng chục năm qua, ông Hưng cùng các thành viên trong hội đồng dòng họ nỗ lực kêu gọi con em khắp mọi miền đất nước và nước ngoài tích cực công đức, trên tinh thần Nhà nước và nhân dân cùng làm, để từng bước xây dựng các công trình thờ tự, lăng mộ trong Quần thể Di tích Phủ Trịnh ngày càng khang trang hơn.

Cách Phủ Chúa Trịnh không xa là Nghè Vẹt, thờ thành hoàng Đô Bác Đại vương Trịnh Ra - một vị tổ của dòng họ Trịnh, phối thờ thân mẫu chúa Trịnh Kiểm và các chúa, ngoài ra còn thờ Thần Chim Vẹt. Về tên gọi Nghè Vẹt và nguyên nhân đưa tượng Thần Chim Vẹt vào thờ, tích xưa kể lại rằng: Lúc bấy giờ Nhà Mạc nổi lên giành ngôi của Nhà Lê, Trịnh Kiểm không phục hành động phi nghĩa, đã bỏ Nhà Mạc, phò Lê. Để trả thù, Nhà Mạc bắt thân mẫu Trịnh Kiểm giết hại, ném trôi sông. Lạ thay, thi hài trôi đến đâu có đàn chim vẹt bay giống như đám mây lớn che phía trên. Dân làng nhìn thấy, vội về tìm dụng cụ để vớt thi hài đem đi chôn cất. Nhưng khi ra đến nơi thì đã thấy mối đùn lên thành ngôi mộ ở giữa sông. Mọi người cho đó là thiên táng. Chỗ mộ ấy, đàn vẹt vẫn bay xung quanh rất lâu rồi mới bay đi. Từ ấy, vẹt trở thành linh vật được Nhà Trịnh tôn thờ. Nghè Vẹt là một trong những ngôi nghè độc đáo của Việt Nam. Năm 1994, Nghè Vẹt được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.

Cụ Trịnh Hạ vốn là một hậu duệ trực hệ của chúa Trịnh Tùng đã dẫn chúng tôi đến thăm Khu lăng mộ Thủy tổ Nhà Trịnh. Theo truyền thuyết kể lại, ông tổ 4 đời của Trịnh Kiểm là Trịnh Liễu dù tư gia nghèo nhưng ham kinh sách và sống đức độ, nên có duyên gặp được thần tiên chỉ cho huyệt đạo quý để táng hài cốt cha mẹ, tiên đoán 4 đời sau sẽ phát vương. Trịnh Liễu nghe theo, bèn mang di cốt cha húy là Trịnh Kỷ cùng phu nhân họ Lê húy An Nhan táng vào đất đó. Quả đúng vậy, đến đời thứ 4 là Trịnh Kiểm đã dựng nên vương nghiệp.

Dưới chân núi Hùng Lĩnh thuộc làng Đa Bút, xã Vĩnh Tân vẫn còn những dấu tích xưa của Nhà Trịnh, đó là một ngôi đền nhỏ, thờ Tiên Thiên Quốc Thánh Mẫu (tên húy là Nguyễn Thị Ngọc Diệm - thứ phi của chúa Trịnh Doanh). Trước đền có 12 tượng đá hình quan văn, quan võ đứng canh giữ. Những tượng đá này mang phong cách điêu khắc dân tộc Chăm, cho thấy dấu tích sự giao thoa, tiếp biến văn hóa trong giai đoạn Nhà Chúa đấu tranh giữ gìn bờ cõi phía Nam. Chúng tôi gặp cụ Nguyễn Văn Cành và một số người dân địa phương, nghe kể về sự kiện năm 1986, mộ Bà Chúa bị kẻ gian khai quật để tìm vật quý. Cụ Cành là một trong số những người tham gia an táng lại phần mộ Bà Chúa sau đó. Chiếc quách gỗ còn lại vẫn được lưu giữ ngay tại khu vực đền thờ. Ông Tống Hùng Nam, một người dân làng Đa Bút dẫn chúng tôi lên thăm phần mộ Bà Quốc Mẫu được nhân dân an táng tại vị trí cũ, trên đỉnh đồi. Những năm qua con cháu hậu duệ của bà ở làng Linh Đường, Thanh Trì, Hà Nội (nơi có đền thờ Bà) cũng tìm về góp công đức, cùng chính quyền địa phương tôn tạo phần mộ, đền thờ. Cách khu vực đền thờ Bà Chúa không xa có 6 con rồng đá nằm ở vị trí dẫn lên bậc thềm và sân chầu. Dấu tích này cho thấy xưa kia từng có một ngôi đền lớn tọa lạc nơi đây, có thể là đền thờ Bà Quốc Mẫu đã bị phá hủy.

Tại Vĩnh Hùng còn một Di tích cấp quốc gia là Khu lăng mộ Thành Tổ Triết Vương Trịnh Tùng. Ông là con trai của Minh Khang Thái Vương Trịnh Kiểm với phu nhân Ngọc Bảo - con gái Thái sư Nguyễn Kim là người đầu tiên dựng cờ phò Lê diệt Mạc. Với tài năng thao lược, Trịnh Tùng đã đưa nghiệp phò Lê của ông ngoại và cha đến đỉnh cao, giải phóng Thăng Long, đưa vua Lê trở về kinh đô, mở lại nền thái bình cho trăm họ. Di tích lăng mộ Triết Vương Trịnh Tùng cũng từng bị kẻ gian khai quật năm 1990, tại cánh đồng làng Sóc Sơn, Vĩnh Hùng. Ngay trước mộ chúa Trịnh Tùng, chúng tôi nghe cụ Trịnh Đình Úc, Chủ tịch Hội đồng Trịnh Tộc xã Vĩnh Hùng kể lại câu chuyện ông chứng kiến thời điểm ngôi mộ chúa Trịnh Tùng bị khai quật. Kích thước của di cốt cho thấy đây là một người đàn ông khá cao to, trên ngực ngài còn để một cuốn sách cổ. Lần theo gia phả dòng họ và nhiều tài liệu ghi chép lại, các hậu duệ khẳng định đây chính là phần mộ chúa Trịnh Tùng, nên an táng lại ngay vị trí cũ. Giờ đây, phần mộ của chúa Trịnh Tùng đã được xây dựng thành một công trình khang trang, mộ được ốp đá hoa cương, phía trước có hồ bán nguyệt, cổng tứ trụ, nhà bia, chung quanh là khuôn viên rộng rãi trồng cây xanh.

Gần bên Phủ Trịnh là đền thờ Thái Tể Vinh Quốc Công Hoàng Đình Ái. Ông là con cậu của chúa Trịnh Kiểm, là danh tướng tài ba có công giúp nhà Lê Trung Hưng chống Mạc. Khi ông mất, nhân dân để quốc tang 5 ngày, đền thờ ông được xây tại quê nhà, cũng là nhà thờ họ Hoàng Đình. Hàng năm nhớ tới ngày mất của ông, con cháu khắp nơi đều tìm về dâng hương, giỗ tổ. Vào các dịp lễ hội Phủ Trịnh, nhân dân thập phương và con cháu Trịnh Tộc cũng đến vái tạ ơn đức.

Trong suốt 249 năm, cùng với công huân bảo tồn, xây dựng quốc gia dân tộc cùng Nhà Lê, các chúa Trịnh đã để lại một di sản vô giá trên quê hương Thanh Hóa, đó là Quần thể Di tích Phủ Trịnh. Trong tương lai không xa, Quần thể Di tích lịch sử văn hóa Phủ Trịnh được xây dựng hoàn chỉnh, sẽ trở thành điểm hẹn của du khách muôn phương, là niềm tự hào của quê Thanh. Khi được kết nối cùng với các di tích trên địa bàn Vĩnh Lộc như Di sản văn hóa thế giới Thành Nhà Hồ, Thắng tích Kim Sơn, động Hồ Công..., sẽ tạo nên một tour du lịch lý tưởng, thu hút đông đảo du khách đến với miền đất “cung vua phủ chúa” này.

Mai Anh

Trải nghiệm du lịch miệt vườn ở Cù Lao Tân Phong – Tiền Giang

đăng 06:16, 1 thg 7, 2020 bởi Pham Hoai Nhan

Cù Lao Tân Phong nằm giữa sông Tiền thuộc địa phận huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang chỉ cách thành phố Mỹ Tho hơn 20 km. Với cảnh quan thiên nhiên sông nước hữu tình du lịch sinh thái cù lao Tân Phong đã tạo ấn tượng với du khách trong nước và quốc tế.

Một góc cù lao Tân Phong xanh mát nhìn từ trên cao


Cù lao Tân Phong là một vùng đất mà không ai biết rõ hình thành từ bao giờ, nhưng khi tổ tiên người Việt vào khai phá, đặt nền hành chính cai trị thì cù lao này có tên là Tân cù Bình An thôn, tức cồn mới bình an, thuộc tổng Bình Dương, châu Định Viễn, dinh Long Hồ. Vào thời này, cù lao Tân Phong còn có tên gọi khác là Cồn Cù.

Đến năm 1808, đời Vua Gia Long, cù lao Tân Phong thuộc tổng Vĩnh Trường, huyện Vĩnh Bình, phủ Định Viễn, trấn Vĩnh Thanh và đến đời Vua Minh Mạng, năm 1836, cái tên Tân Phong mới có, với ý nghĩa là đất mới giàu có ra đời, thuộc tổng Bình Hưng, huyện Vĩnh Bình, phủ Định Viễn, tỉnh Vĩnh Long.

Khi người Pháp vào đô hộ, nền hành chính có một số thay đổi, đầu năm 1900, làng Tân Phong lại thuộc quận Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long. Theo một số người nghiên cứu lịch sử, khoảng năm 1923, làng Tân Phong còn bị Pháp đổi tên là Tân Đông. Sau năm 1945, tổng Bình Hưng, trong đó có làng Tân Phong chuyển sang quận Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long.

Năm 1967, chính quyền Việt Nam Cộng hòa vẫn đặt xã Tân Phong thuộc quận Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long cho đến năm 1975. Tại thời điểm này, chính quyền kháng chiến lại thấy rằng, do qua lại sông Tiền khó khăn, đất Tân Phong lại gần hơn với Cai Lậy, Cái Bè nên quyết định cắt chuyển sang huyện Cai Lậy để dễ dàng xây dựng phong trào cách mạng, rồi giữ nguyên hiện trạng cho đến ngày thống nhất đất nước và đến ngày nay.

Khung cảnh thiên nhiên thanh bình


Du lịch Tiền Giang, chỉ mất 10 phút để đi phà đến cồn Tân Phong. Vừa đặt chân lên cồn khách sẽ lập tức cảm nhận được không gian xanh mát của những vườn cây sum sê, bước vào một thế giới khác so với nếp sống thành thị náo nhiệt ồn ào.

Con đường làng rợp bóng cây xanh


Cù Lao Tân Phong có diện tích trên một ngàn hecta, khí hậu trong lành, mát mẻ, được phù sa bồi đắp nên nổi tiếng là vùng đất cây lành trái ngọt với các loại trái như: Chôm chôm, nhãn, bưởi, cam, mận, dâu… đặc biệt là vào mùa chôm chôm chín, khắp cù lao “nhuộm” màu đỏ rực. Du khách thỏa thích vào vườn, tự tay bẻ và thưởng thức tại vườn, hoặc mắc võng nằm dưới những tàn cây.

Trái cây trĩu quả


Tự tay hái trái


Ngoài ra du khách có thể đạp xe quanh cù lao, dọc hai bên đường có rất nhiều hoa cỏ tự nhiên và hoa được người dân trồng, vô cùng thơ mộng và đẹp mắt. Được tham quan các cơ sở làng nghề như trang trại nuôi ong, đan lá dừa dùng để lợp mái nhà, đan giỏ bằng nguyên liệu lục bình, làm bánh tráng…

Đạp xe đi dạo


Tham quan các cơ sở làng nghề


Hấp dẫn nhất là trải nghiệm đi đò chèo (xuồng nhỏ chèo bằng tay) tham quan cuộc sống yên bình của người dân miệt vườn theo những con lạch nước, len lỏi vào giữa các vườn cây trái, hay đi thuyền dọc con sông Cái Bè ngắm những khu chợ nổi. Tận hưởng những làn gió mát rượi, không khí trong lành, ngắm nhìn từng làn sóng lấp lánh vàng rơi xuống dưới ánh nắng mặt trời…

Trải nghiệm đi xuồng theo những con lạch nước


Khung cảnh hoàng hôn thơ mộng trên cù lao


Ở Tân Phong, du lịch Homestay khá phát triển, bà con miệt vườn là những người vui vẻ và hiếu khách. Với du khách ở lại một đêm, sẽ có dịp trải nghiệm một đặc sản của xứ cù lao: tắm cồn. Khi hoàng hôn buông xuống, người dân địa phương thường ra sông tắm. Cù lao có nhiều bãi bồi nên an toàn, du khách tha hồ vẫy vùng, lặn ngụp đùa giỡn.

Mekong Delta Explorer

Khám phá Đảo Hòn Chuối – Cà Mau

đăng 05:51, 1 thg 7, 2020 bởi Pham Hoai Nhan   [ đã cập nhật 05:52, 1 thg 7, 2020 ]

Đảo Hòn Chuối thuộc thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau, cách đất liền 32km về phía Tây, diện tích đảo khoảng 7 km vuông, điểm cao nhất so với mực nước biển gần 170 m. Hòn Chuối, tuy không có nhiều cảnh đẹp và sự trù phú như những Đảo khác nhưng lại là nơi chất chứa nhiều câu chuyện ấm áp đầy chân thành, mộc mạc của tình quân nhân.

Hòn Chuối nhìn từ xa


Hòn Chuối là một trong những đảo tiền tiêu quan trọng phía Tây Nam của Tổ quốc; là một trong 5 đảo của Đề án xây dựng đảo Thanh niên (giai đoạn 2013 – 2020) đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đảo có địa hình rất phức tạp, độ dốc cao, điều kiện khí hậu rất khắc nghiệt.

Diện tích đảo khoảng 7 km vuông


Trên đảo chỉ có 3 đơn vị đứng chân là Trạm Ra đa 615 thuộc Tiểu đoàn 551, Vùng 5 Hải quân, đồn Biên phòng 704 thuộc Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau và Trạm Hải đăng Hòn Chuối thuộc Bộ GTVT.

Hiện trên đảo có 60 hộ dân với hơn 200 người sinh sống, tuỳ theo từng mùa đi biển. Người dân sinh sống chủ yếu bằng nghề nuôi cá lồng và đánh bắt thủy hải sản.

Nhà của người dân dưới chân đảo


Hòn Chuối có ba gành: Gành Nam, Gành Chướng và Gành Nồm. Từ tháng Chín đến tháng Ba âm lịch, người dân sống ở Gành Nam để tránh gió chướng. Và ngược lại, từ tháng Ba đến tháng Chín âm lịch, cộng đồng lại gồng gánh nhau về Gành Chướng để tránh gió mùa Tây Nam”. Thời điểm dọn nhà là lúc giao mùa, khi hai ngọn gió chưa nổi lên, cả hai phía hòn đều lặng sóng.

Bao quanh đảo là những vách đá và rừng nguyên sinh


Tuy nhiên, điều kiện sinh hoạt, đi lại của quân và dân trên đảo còn rất nhiều khó khăn. Đảo Hòn Chuối chưa có trạm y tế, chưa có hệ thống trường học quốc gia, chỉ có một lớp học tình thương do bộ đội biên phòng quản lý. Cuộc sống khó khăn, thiếu thốn là thế nhưng nụ cười thì không bao giờ thiếu trên khuôn mặt của những ngư dân trên đảo. Vì mọi người được sống trong môi trường trong lành, không hơn thua nhau, không tội phạm, không gây rối trật tự.

Trên đảo vẫn có không gian vui chơi cho các em học sinh sau mỗi giờ lên lớp.


So với các đảo Thổ Chu, Hòn Khoai, Nam Du, Hòn Đốc, để lên được đảo Hòn Khoai khá là vất vả. Hòn Chuối không có tuyến du lịch, muốn ra đảo phải đi tàu của bộ đội biên phòng hoặc tàu cá của dân đi biển.

Mạng viễn thông đã phủ sóng trên đảo


Đường lên đảo Hòn Chuối đến nay vẫn chỉ là những bậc cầu thang mấp mô, hoặc bám vào những bờ đá lởm chởm. Các phương tiện giao thông như xe máy, xe đạp chưa xuất hiện tại đây.

Đến nay, Hòn Chuối vẫn còn hoang sơ đến bí hiểm, với những vách đá dựng đứng cao hàng chục mét và rừng nguyên sinh rậm rạp. Loại cây nhiều nhất ở đây là chuối rừng, vì vậy đảo mới có tên gọi là Hòn Chuối. 

Có dịp du lịch Cà Mau, đến thăm đảo bạn sẽ cảm nhận được cuộc sống ấm áp nghĩa tình của quân, dân xứ đảo. Quân dân ở đây đã gác lại thanh xuân, tuổi trẻ, những hạnh phúc giản đơn cùng nhau ra đây cùng nhau xây dựng, bảo vệ từng tấc đất, tấc biển thiêng liêng của tổ quốc.

Người dân phơi hải sản khô


Một điểm tham quan không thể bỏ qua là Hải đăng Hòn Chuối tọa lạc trên đỉnh núi cao nhất do người Pháp xây dựng. Hải đăng Hòn Chuối không được đẹp nếu so với các ngọn hải đăng khác nhưng chắc chắn bạn sẽ có một trải nghiệm thú vị để đến được hải đăng sau khi băng qua cánh rừng nguyên sinh khoảng 3,5km, 43 bậc cầu thang xoắn ốc.

Hải đăng Hòn Chuối


Từ đỉnh núi phóng tầm mắt ra xa là một khung cảnh sinh động. Những ngư dân cặm cụi mưu sinh kiếm sống, người quăng chài, người câu cá những lồng bè nhỏ bé khin khít nương tựa vào nhau giữa biển cả mênh mông.

Khi hoàng hôn dần buông, những đốm sáng dần dần xuất hiện nhiều hơn trên biển, lung linh huyền ảo như chốn bồng lai. không có cái gì gọi là đơn độc, nhìn khung cảnh giống đêm trăng trung thu vui thú đèn hoa ví diệu vô cùng.

Hải sản ở đây vô cùng phong phú, hương vị thơm ngon, bổ dưỡng du khách đến đây có nhiều sự lựa chọn cho ăn uống hay làm quà.

Với khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp, hoang sơ, khí hậu mát mẻ cùng hải sản tươi ngon Hòn Chuối đang là điểm đến lý tưởng dành cho những du khách thích khám phá, ưa mạo hiểm muốn trải nghiệm những điều mới mẻ.

Chuyện lạ chùa Som Rong

đăng 06:19, 30 thg 6, 2020 bởi Pham Hoai Nhan

Nói đến ngôi chùa từng sở hữu tượng Phật Thích Ca nhập niết bàn (tư thế nằm) từ nhiều năm qua, người ta nhắc ngay đến Chùa Hội Khánh (tọa lạc tại phường Phú Cường, TP Thủ Dầu Một, Bình Dương) được xây dựng năm 1741.

Chánh điện chùa Som Rong


Năm 2013, chùa này đã khánh thành tượng Phật Thích Ca nằm có chiều dài 52 mét, cao 12 mét, an vị trên độ cao cách mặt đất 23 m, nằm trên mái chùa. Công trình đã tổ chức Kỷ lục Chậu Á xác lập là "Tượng Phật nhập Niết bàn trên mái chùa dài nhất châu Á".

Thế nhưng 1 năm sau đó, kỷ lục này đã bị phá vỡ bởi một bức tượng Phật nằm tại chùa Vàm Ray (tọa lạc tại xã Hàm Tân, huyện Trà Cú (tỉnh Trà Vinh) dài 54 mét (hơn tượng chùa Hội Khánh đúng 2 mét). Toàn bộ bức tượng Phật được sơn màu vàng. Bên dưới, bệ đỡ là dãy nhà sinh hoạt cho các chư tăng và Phật tử gần xa về lưu trú. Đây là ngôi chùa theo hệ phái Nam tông Khmer thu hút rất nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham quan, hành lễ.

Tượng Phật nằm ở chùa Som Rong


Tuy nhiên điều bất ngờ đã xảy ra, khi hiện nay bức tượng Phật nằm có quy mô lớn hơn, cao hơn, dài hơn khá nhiều so với 2 bức tượng trước đó đã sắp hoàn thành vào tháng 11/ 2019 với chiều dài 63 mét, cao 22,5 mét, đặt trên cao khoảng 28 mét so với mặt đất và đang giữ vị trí số 1 hiện nay tại Việt Nam. Bức tượng được đặt trang trọng tại chùa Bô Tum Vong Sa Som Rong (gọi tắt là chùa Som Rong, tọa lạc tại số 367, đường Tôn Đức Thắng, phường 5, TP Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng).

Ông Võ Văn Thôn, một trong những công nhân thi công tượng Phật trên cho biết: “Chúng tôi thi công ròng rã gần 18 tháng mới có thể hoàn thành công trình vào tháng 11 tới đây. Vì tượng quá lớn nên khá vất vả nhất là tạo khuôn mặt thật phúc hậu, độ lượng và dáng nằm sao thật uy nghiêm, đỉnh đạc, thong dong, thư thái. Đây là công việc rất khó khăn nhiều so với những bức tượng tư thế đứng, ngồi. Tuy nhiên chúng tôi đã thành công viên mãn và chỉ chờ ngày bàn giao công trình”.

Theo quan sát của chúng tôi bức tượng Phật được thi công bằng bê tông, cốt sắt rất nặng và kiên cố. Bên dưới tượng dự kiến làm nơi sinh hoạt, hội họp, học tập cho hàng trăm tăng sinh. Đường nét thi công rất sắc sảo, công phu mang tính nghệ thuật điêu khắc rất cao. Do được đặt trên bệ cao cùng với sự to lớn của bức tượng nên du khách từ TP Sóc Trăng có thể nhìn thấy bức tượng này từ xa hàng trăm mét tạo nên “điểm nhấn” rất thú vị, độc đáo, lạ lẫm cho thành phố này.

Bảo tháp chùa Som Rong


Bà Thạch Vân Dang, ngụ phường 5, TP Sóc Trăng tự hào nói: Chúng tôi và tự hào vì quê hương mình có được một tượng Phật nằm lớn nhất Việt Nam nói riêng, châu Á nói chung đáp ứng lòng mong đợi của bà con phật tử Sóc Trăng. Đây còn là điểm phát triển du lịch rất hấp dẫn của địa phương chúng tôi trong tương lai”.

Theo lời Thượng tọa trụ trì chùa Lý Minh Đức thì chùa Som Rong được xây dựng trên 600 năm qua. Ban đầu là bằng tre lá tạm bợ, sau nhiều lần trùng tu đã khang trang như hiện nay. Về cái tên Som Rong thì do nguyên nhân trước đây vùng này có rất nhiều cây dại mang tên Som Rong mọc quanh chùa, từ đó chùa có tên loại cây này hàng trăm năm qua. Hiện nay chùa chỉ còn 2 cây Som Rong đang phát triển rất tốt. Kiến trúc chùa Som Rong bao gồm chánh điện, sa la, tịnh xá, thư viện và các công trình phụ khác trên diện tích 5 ha. Nhiều du khách rất thích thú và ghi lại nhiều hình ảnh tại ngôi bảo tháp rất hoành tráng, uy nghi với kính phí trên 1 tỷ đồng do một phật tử tự nguyện đóng góp. 

Trong tiếng nhạc ngũ âm rộn ràng mời gọi khách đường xa, trong bóng mát thâm xuyên của những ngôi điện cổ xưa hòa lẫn những ngôi nhà mới hiện đại khang trang. Xa xa là ánh mắt từ bi của bức tượng Phật Thích Ca nhập niết bàn đang kêu gọi sự nhân ái, hòa đồng, yêu thương giúp đỡ mọi người xung quanh. Tất cả đã là du khách dễ say lòng khi đến với chùa Som Rong hôm nay.

Trương Thanh Liêm

Một thoáng Kim Sơn

đăng 01:56, 29 thg 6, 2020 bởi Pham Hoai Nhan

Như một bức tranh sơn thủy hữu tình, với động nước mát trong, những mỏm núi đá vôi sừng sững bên dòng suối Ấu, danh thắng Kim Sơn tại huyện Vĩnh Lộc được ví von với cái tên “tuyệt tình cốc” ở xứ Thanh.

Thiên nhiên đã ưu ái ban tặng cho vùng đất Vĩnh An (huyện Vĩnh Lộc) một danh thắng Kim Sơn kỳ vĩ. Ở đó, có dòng suối Ấu thơ mộng, có chùa Linh Ứng, hang động với những mỏm đá vôi đẹp hút hồn du khách.


Cách Thành Nhà Hồ 25km, cách TP Thanh Hoá 40km, danh thắng Kim Sơn những năm qua luôn là một trong những điểm nhấn trên con đường du lịch đến với vùng đất Tây Đô – Thành nhà Hồ.


Đến với Kim Sơn, du khách sẽ được tận hưởng vẻ đẹp bằng cách đi thuyền quanh dòng suối Ấu thơ mộng.


Những ngày hè, dòng suối Ấu xanh ngắt còn được tô điểm thêm bởi những khóm hoa súng, hoa sen ngát hương.


Vẹn nguyên vẻ đẹp hoang sơ vốn có, dọc suối Ấu là cảnh quan cây cối xanh mát.


Với chiều dài gần 3km, dòng suối Ấu nối liền các hang động tạo thành một chuỗi du lịch trên thuyền hấp dẫn. Ngồi trên thuyền, du khách sẽ được thả hồn vào cảnh quan, chiêm ngưỡng vẻ đẹp của 29 ngọn núi đá vôi.


Động nước Kim Sơn (còn gọi là động Ngọc Hồ), một trong những động đẹp nhất tại khu danh thắng. Động nước men theo dòng suối Ấu xuyên thẳng qua vách núi với những tầng thạch nhũ long lanh. Mùa hè nóng bức, mỗi khi du thuyền qua động du khách sẽ cảm thấy như chốn tiên cảnh với làn gió mát lạnh từ động thổi ra.


Trước cửa động là một tấm bia chữ Hán được khắc họa tinh xảo. Theo tài liệu lịch sử, bia chữ Hán này được Tổng đốc Thanh Hóa Hà Đình Nguyễn Thuật cho khắc năm Nhâm Thìn, niên hiệu Thành Thái (1892), như một lời “nhắc nhở” du khách về những điều thú vị đang chờ đợi.


Bên cạnh cửa động là chùa Linh Ứng. Chùa Linh Ứng nằm tựa lưng vào vách núi đá vôi cao sừng sững.


Mùa sen nở rộ, đứng từ sân chùa, du khách có thể phóng tầm mắt ra khu đầm sen tận hưởng không khí trong lành.


Tượng phật trên vách núi tạo ra khung cảnh tâm linh giữa non nước hữu tình, đẹp nao lòng du khách.


Động Tiên Sơn do người dân phát hiện ra sau năm 2003, được coi là đẹp nhất tại khu danh thắng Kim Sơn. Động rất rộng, diện tích có thể lên tới hàng chục mẫu. Trong động có đá hình tượng Quan Âm, có chỗ lại như hình kho vàng, kho bạc, kho lúa.


Chuyến du thuyền quanh dòng suối Ấu chừng 30 phút, du khách sẽ cảm thấy thoải mái sau nhiều ngày làm việc mệt nhọc, được thả hồn vào thiên nhiên, hít thở không khí trong lành.


Nếu chưa về Kim Sơn, hãy ghé thăm. Chắc chắn bạn sẽ cảm thấy hài lòng với vẻ đẹp mà tạo hóa đã ban tặng cho nơi này.


Tuấn Kiệt – Hoàng Đông

1-10 of 26

Comments