Đi Đồng Tháp mùa nước nổi

đăng 07:36, 9 thg 7, 2012 bởi Admin VINACOM Garden   [ đã cập nhật 16:09, 8 thg 9, 2012 ]
Theo câu hát “Tháp Mười đẹp nhất bông sen”; mùa nước nổi, cuối tháng 9, chúng tôi háo hức lên đường. Dài theo con đường nhựa từ thị trấn Thanh Bình (huyện Thanh Bình) tới thị trấn Tràm Chim (huyện Tam Nông), dưới nền đường cao vút, nước ngập lé đé những ruộng mạ xanh dờn. Hỏi bà chủ quán bên đường đọc báo, nghe đài loan tin lũ vượt ngưỡng báo động ba sao kỳ vậy. Mấy anh chàng chăn vịt chạy đồng ngồi uống cà phê trưa cười ha hả: “Còn cả tháng nữa mới tới đỉnh”. Vì vậy cánh đồng hai bên đường tuy trắng xóa một màu nước, nhưng không “đã con mắt” bằng khi nước nổi lên đến đỉnh điểm. Lúc đó nước là nước dập dềnh sóng, ngập tràn mọi thứ nơi nó đi qua.

Sen mọc tràn mặt kinh VQG Tràm Chim.

Vườn Quốc gia Tràm Chim thuộc huyện Tam Nông (Đồng Tháp) là điểm du lịch sinh thái rất hấp dẫn của đồng bằng sông Cửu Long và cả nước. Được xếp trong hệ thống rừng đặc dụng của Việt Nam, trở thành Vườn Quốc gia Tràm Chim từ năm 1998 nhằm bảo tồn hệ sinh thái đất ngập nước của vùng Đồng Tháp Mười, bảo vệ khu vực di trú cho các loài chim di cư, đặc biệt là sếu đầu đỏ, song song với việc bảo tồn các loài động - thực vật, các nguồn gen quý hiếm, và duy trì những điều kiện thích hợp cho việc nghiên cứu môi trường tự nhiên và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Vườn Quốc gia Tràm Chim có 7 phòng lạnh, mỗi phòng 3 giường giá 150.000 đồng; cùng một phòng quạt bốn giường giá 100.000 đồng. Giường sắt trải nệm mỏng mềm nhũn có chiếc giường kêu ọp ẹp khi ngồi lên hoặc trở mình! Ngủ một đêm tới sáng, chúng tôi thuê 1 trong mấy chiếc vỏ lãi composite tham quan Vườn. Một chiếc, 600.000 đồng, chở 17 người. Máy nổ bành bạch, vỏ xé nước lao trên dòng kinh đỏ màu tràm, bông súng ma nở bông (cánh trắng tinh, cánh tim tím, cánh phớt hồng…). Thích thú khi bắt gặp một ghe chờ đầy những đóa bông súng vừia hái. Vỏ lướt qua vạt rau tràng nở bông trăng trắng; đặc biệt là một vùng tràn ngập cả khúc kênh, cả bề ngang mặt nước, hàng hà sa số những chiếc lá sen xanh, lấm tấm điểm những búp sen hồng hoặc những cánh sen mãn khai. Vun vút lướt qua mắt là vạt rừng tràm mỏng rồi cánh đồng lúa ma xanh dờn tới chân rừng tràm, chiếm diện tích khoảng 10ha. Người địa phương gọi đây là lúa trời, Trịnh Hoài Đức viết trong “Gia Định thành thông chí” là “quỷ cốc”. Hằng năm, vào khoảng tháng tư âm lịch, trời bắt đầu mưa, lúa bắt đầu mọc. Tháng 4 dương lịch, lúa nhú cao chừng năm tấc, thân cứng, lá to bản. Mùa nước nổi (tháng 8 – 12 dương lịch) lúa trỗ đòng. Nước dâng tới đâu, ngọn và hột lúa vươn cao lên khỏi nước tới đó. Một tháng sau lúa chín, vào ban đêm. Nắng lên lúa rụng, tiếp tục nẩy mầm... Lúa trời là đặc sản của thiên nhiên, người xưa thu hoạch bằng cách bơi xuồng con, chính giữa căng bức màn. Xuồng lướt qua ruộng lúa, người ta dùng sào đập cho lúa chạm bức màn rơi xuống khoang. Lúa thu hoạch về ngâm nước khoảng ba ngày rồi đem phơi cho rụng đuôi trước khi xay, giã thành gạo nấu ăn. Gạo lúa ma rất ngon cơm nhờ dẻo và thơm. Ngày nay, lúa ma được Vườn bảo tồn như sản phẩm độc đáo của đất trời, đồng thời làm nguồn thực phẩm cho chim chóc, không kinh doanh. Thời điểm này lúa chưa trỗ đòng.

Chèo xuồng tham quan rừng tràm Gáo Giồng.


Vỏ chạy nhanh chỉ có thể quay phim còn chụp hình khó có ảnh đẹp. Tới ruột rừng, nơi có căn nhà sàn nhân viên giữ rừng ở và căn nhà sàn dài làm nơi ăn uống. Có một đài cao, leo lên đó quan sát cảnh hồng hoang của Vườn. Rừng tràm chiếm 1.800ha diện tích với 100 loài động vật có xương sống, 40 loài cá và 147 loài chim nước. Các loài chim thường gặp gồm: cò trắng, cò bợ, cò lửa, cò lép, vạc, diệc lửa, diệc xám, điên điển, cồng cộc, tu hú, cu ngói, cu cườm, cu,... Trong đó có 13 loài chim quý hiếm thế giới, đặc biệt là hạc, thường gọi sếu đầu đỏ hoặc sếu cổ trụi. Đầu hạc màu đỏ mỏ dài, chân và cổ cao trụi, mình có bộ lông xám tro. Mỗi con hạc nặng tối đa 10kg. Hạc về Tràm Chim vào tháng giêng, tìm bạn tình vào tháng năm (trước mùa mưa), sau đó di chuyển tìm nơi đẻ trứng, nuôi con. Thực phẩm khoái khẩu nhất của hạc là củ năn - nhỏ như hột bắp, giống củ cỏ cú. Đi lúc này nên chúng tôi chẳng thấy hạc. Nhưng khi vào mùa cũng khó nhìn cảnh tượng hạc ăn củ năn no nê rồi nhảy múa. Muốn nhìn tận mắt cảnh tượng thần tiên này phải chịu khó “phục” cả buổi trời, lại phải nằm dưới gió. Nằm trên gió, hạc đánh hơi người bay đi hết.

Bến xuồng chèo Gáo Giồng với những chiếc áo phao buộc sau lái.


Tại “ruột rừng”, trên nhà thủy tạ xây gạch vững chãi, rộng rãi, chúng tôi thoải mái bày “mâm” nhậu. Thực phẩm mua ngoài chợ Tràm Chim đem theo với bếp, than, củi nhúm, vài lít rượu và thùng đá trà chữa lửa. “Mâm” nhậu là những tờ báo trải trên nền gạch bông, toàn các món nướng cho gọn. Những con rắn bông súng nhỏ cỡ ngón tay cái cuốn tròn như chiếc rế nồi đặt trong vỉ cháy nám đen. Loại này dùng tay bẻ từng khúc ngắn chấm nước mắm me ăn vừa giòn da vừa ngon ngọt thịt còn “ứa” những giọt máu hồng. Nhưng ngon “ác liệt” là nhai luôn xương. Cá lóc nướng trui quá “phổ thông”, cá lóc nướng trui Đồng Tháp “cao cấp” hơn. Ở đây người ta không gói cá lóc, rau rác bằng bánh tráng mà bằng bẹn sen. Bẹn sen là những chiếc lá sen non vành lá cuốn quấn vào trong, nhìn “sướng” mắt. Những chiếc bẹn sen mọc nhiều theo dòng kinh, phải nhanh tay hái khi vỏ lướt qua. Cầm bẹn sen “banh” ra, “nhét” thịt cá lóc nướng trui cùng bún và rau rác, chấm nước mắm me, ăn nghe chát chát mùi hoang dã, sướng cái thần hồn.

Tham quan cánh đồng lúa ma VQG Tràm Chim.


Chỉ hai món đậm chất khẩn hoang này cũng đủ khiến chúng tôi lúy túy say. Vỏ lãi đưa chúng tôi về nơi xuất phát. Hai cô hướng dẫn viên du lịch đi theo ngồi mũi vỏ trong hai chuyến vỏ chẳng nói tiếng nào, về tới bến mới chỉ cây gáo đang nở bông hỏi một người trong đoàn là cây gì! Những thông tin về Vườn chúng tôi biết được qua tìm hiểu.
Rời Vườn quốc gia Tràm Chim, theo anh bạn địa phương, chúng tôi đi trên con đường tắt xuyên ruột tỉnh Đồng Tháp đến Khu du lịch sinh thái Gáo Giồng (thành phố Cao Lãnh), là một trong vài “lõm” hoang sơ của Đồng Tháp Mười xưa. Con đường đan xuyên qua những xóm làng trù mật, khoái nhất là đoạn đường đất lầy lội dành riêng cho nhân viên bảo vệ rừng tràm Gáo Giồng đi lại. Con đường được hai hàng tràm xanh mướt phủ bóng mát rượi. Vào cửa Khu du lịch sinh thái Gáo Giồng 10.000 đồng/người. Uống trà, ăn hột sen rang, xem phim giới thiệu khu du lịch, nằm võng, câu được cá nhờ nhà bếp nấu nướng, tất cả đều miễn phí.


Rạo rực mua vé đi xuồng chèo tham quan rừng tràm, 8.000đồng/ người. Bao nguyên chiếc 30.000 đồng/chuyến. Một chiếc chở tối đa 4 người. Có khoảng 10 chiếc xuồng ba lá với những tay chèo là thiếu nữ bận bà ba màu thiên thanh, xinh xắn với chiếc khăn rằn quấn cổ và chiếc nón lá duyên dáng choàng ôm mái tóc đen mượt. Xuồng nào cũng có áo phao nhưng chỉ chất đống và cột chặt nơi lái. Mái chèo khua nước, xuồng lướt êm trên con kinh rập rờn bèo cám. Càng đi sâu, càng thấy bèo cám xanh mượt như tấm thảm phủ kín hàng vạn gốc tràm già chôn chân trong nước trong diện tích hơn 1.600ha. Sân chim rộng khoảng 35ha với hơn 15 loài lông vũ sinh sống, đặc biệt có diệc lửa và nhan điển - hai loài có tên trong Sách đỏ Việt Nam. Xuồng ghé rìa sân chim. Nhìn lên các tán tràm, hàng bao nhiêu cánh chim chao lượn như thuở hồng hoang. Gáo Giồng còn là nơi trên chim dưới cá. Thủy sản ở đây phong phú với nhiều loài như cá lóc, cá bông, cá sặc, cá chốt, cá lăng, cá bống, cá nhái… Mùa nước nổi từ tháng 8 đến tháng 10 hàng năm, nước từ sông Mékong tràn về phủ ngập đồng, Gáo Giồng thật sự là một ốc đảo giữa trời mênh mông và nước cũng mênh mông. Mùa này, cá linh từ Biển Hồ (Campuchia) theo con nước trôi về từng đàn. Đó cũng là lúc điên điển trổ bông vàng. Cá linh và bông điên điển trở thành bản hòa thanh ẩm thực độc đáo khi cá linh non nấu me non chấm bông điên điển, là món ăn đặc trưng mang đậm sắc thái của người dân Nam bộ. Nhưng “ngon nhứt xứ” là mắm kho bằng mắm cá linh xay và cá linh tươi chấm bông điên điển, bông súng, rau dừa... Càng ăn càng “thấm thía” câu ca dao: “Muốn ăn bông súng mắm kho/Thì vô Đồng Tháp ăn cho đã thèm”. “Đã” nhất khi biết giá cá linh bán sĩ từ ghe tại chợ Tràm Chim: 2.500đồng/kg (trong khi đó tại chợ Cần Thơ tới 40.000đ/kg cá linh).

Thiên nhiên hoang dã Vườn Quốc gia Tràm Chim

Ngắm cảnh hoang sơ đã đời, thiếu nữ bơi xuồng chòng chành đưa chúng tôi về bến. Hành trình dài 2,5km mất 45 phút đi về. Thích thì có thích nhưng quá đỗi lo âu. Dân thành thị mấy ai biết đi xuồng, nên khi đặt chân lên tấm ván mũi xuồng, xuồng lắc lư, sợ. Sợ nhất là khi xuồng đang bơi. Vì là loại xuồng nhỏ, ngắn đòn, mỏng mảnh nên khi có ai đó nghiêng mình quan sát cảnh vật, xuồng nghiêng, nước mấp mé nhanh chóng tràn vào be. Xuồng chìm không mấy sợ, vì nước kinh cạn, chỉ sợ máy ảnh kỹ thuật số, điện thoại di động mang theo – những tài sản xem như đắt tiền – sẽ là thứ bỏ đi! Chợt nhớ chiếc vỏ lãi ở Vườn Quốc gia Tràm Chim tuy an toàn nhưng không có phao cứu sinh.

Thất vọng cuối cùng: Con đường xi măng cốt thép từ Khu du lịch sinh thái Gáo Giồng ra Quốc lộ 30 dài khoảng 20km, xe 12 chỗ lưu thông khá bất tiện, nhất là khi có chiếc ngược chiều, lại phải mua vé qua 2 chiếc cầu, dù mỗi chiếc xe gắn máy chỉ có 2.000 đồng.

Comments