Nỗi nhớ dưới ngàn thông

Hơn 30 năm trước, sau khi tốt nghiệp Sư phạm Huế, dù có đủ điều kiện để được ưu tiên chọn nhiệm sở tại thành phố Đà Lạt, nơi tôi hằng mơ ước định cư, nhưng vì hoàn cảnh nên tôi đã nhận quyết định về Buôn Ma Thuột. Rồi không giữ được nghề gõ đầu trẻ những năm quá khó khăn, tôi cũng bỏ luôn ước mơ được chuyển đến dạy ở Đà Lạt.

Nhiều năm sau tôi mới có cơ hội lần đầu đến với thành phố ngàn hoa, nhân dịp vào Sài Gòn trên chuyến xe của một tài xế quen biết. Xe đến Đà Lạt khoảng nửa đêm, qua khung cửa đèo Prenn rồi hồ Xuân Hương hiện ra lờ mờ khiến tôi nôn nao, mắt dán vào cửa kính.

Đến nơi, chẳng có áo lạnh, tôi mặc thêm một chiếc áo chemise cho đủ ấm rồi bắt đầu khám phá vùng đất còn quá lạ lẫm với mình. Đà Lạt trong sương mờ lắc rắc như mưa phùn ở Huế đã kéo tôi đi lang thang suốt đêm như một kẻ mộng du, qua những đồi dốc miên man, đi và đi mãi dù co ro vì lạnh. Chỉ đến khi quá mệt tôi mới ngả mình ngủ vùi trên ghế đá nhà thờ Con Gà. Thức dậy, tôi lại tiếp tục đi mê mải cho đến chiều thì trở lại chợ Hòa Bình lên xe về Sài Gòn.

Lần thứ hai tôi đến Đà Lạt nhờ được một bạn cũ thời trung học mời, nhân xứ sở ngàn hoa tổ chức kỷ niệm 100 năm thành lập. Hết lễ hội, người bạn về lại Sài Gòn. Tôi ở lại và tiếp tục những chuyến viễn hành như đã từng đến Đà Lạt lần đầu. Thật kỳ lạ, tôi như được sống lại với những niềm phấn khích âm thầm mà dữ dội năm xưa khi lần đầu tiên đến với đất này. Và tôi còn có nhiều chuyến đi Đà Lạt những năm qua.

Hóa ra dù bây giờ cuộc sống của tôi đã khác xưa, Đà Lạt không còn là một mơ ước xa vời thì trong tôi vẫn có một Đà Lạt của những con dốc ngoặt xuống bất ngờ, những mái nhà lô xô như trong tranh vẽ của Rénoir, những quán cóc ven đường, quán cà phê Tùng, tiếng quả thông rụng đêm khuya trên bãi cỏ đồi Cù ngày chưa thành sân golf đóng kín với khách lãng du.

Trong tôi, Đà Lạt vẫn là xứ sở của những cuộc nhàn du lững thững, bước đi rất chậm và nói với nhau khe khẽ, vừa đủ nghe. Trong tôi vẫn là những miên man khám phá Đà Lạt với những ngôi nhà gỗ thấp thoáng trong rừng, hoa quỳ vàng mãn khai dọc dài ven đường tận hiến cho đời sắc màu hoang dã; với tiếng thông reo trong gió và ngàn hoa nở rộ như đón chào ai đang lãng đãng bước chân trên phố.

Đà Lạt trong tôi không có những khách sạn nhiều sao, những công trình mới xây dựng trong nội đô mà là một không gian đô thị giữa rừng với hàng trăm biệt thự cổ kính. Đặc biệt là một nền kiến trúc thuộc địa của người Pháp đã định hình từ rất lâu mà không ai có thể nghi ngờ giá trị của nó. Vài trăm biệt thự nhưng mỗi cái đều có kiểu dáng khác nhau, ngay cả những ô cửa sổ cũng theo những phong cách thiết kế vùng miền của ở nước Pháp du nhập qua Đà Lạt. Tất cả đã hình thành một bản sắc kiến trúc đặc trưng mà không ở đâu trên đất nước có được. 

Ảnh: Huỳnh Nam 

Trong tôi vẫn mong mỏi một điều: thành phố sương mù được phát triển một cách hợp lý, làm thế nào để vẫn giữ được cái không gian xưa cũ đã thành “thương hiệu” của Đà Lạt vậy! Và, nói như một vị kiến trúc sư nổi tiếng: Phát triển cho Đà Lạt là đừng nên phát triển gì cả… Cần phải hiểu quan điểm này theo cách tôn trọng giá trị bảo tồn trùng tu của những giá trị mà thành phố ngàn thông đang sở hữu vì nên nhớ bảo tồn bản sắc kiến trúc là một cách bảo tồn văn hóa. Du khách đến Đà Lạt cũng bởi sức hấp dẫn đến kỳ lạ của một đô thị với những công trình kiến trúc hài hòa, đa dạng dưới ngàn thông trên cao nguyên.


Hồ Sĩ Bình 
Comments