Mát lành hương vị thốt nốt

đăng 17:19, 3 thg 9, 2012 bởi Admin VINACOM Garden   [ đã cập nhật 20:20, 11 thg 2, 2013 ]
Trái thốt nốt. Ảnh: Hữu Tưởng 

Nếu du khách có dịp về các huyện như Tri Tôn, Tịnh Biên (Châu Đốc) thuộc tỉnh An Giang, đâu đâu cũng thấy cây thốt nốt. Hình ảnh cây thốt nốt được xem là nét đặc trưng văn hóa của đồng bào Khờ-me Nam bộ và cũng là cây đặc sản của vùng Thất Sơn huyền bí này.

Thoạt trông từ xa cây thốt nốt giống tựa cây dừa, nhưng thân cây to và cao, lá xòe tán rộng như lá cọ. Mùa vụ thốt nốt bắt đầu khoảng từ tháng Giêng đến tháng Tư âm lịch. Trái thốt nốt to tròn cỡ trái dừa xiêm, kết thành từng quày (buồng). Ruột trái có những ngăn múi (khoảng 4 - 5 múi), được phủ bên ngoài một lớp vỏ lụa mỏng, bên trong có cơm dầy màu trắng, mềm dẻo giống như cơm trái dừa nước nhưng thơm ngon hơn. Đây là thức uống giải nhiệt ngày hè rất tuyệt vời. Mỗi khi khách tham quan đến nơi đây thường mua về làm quà tặng cho người thân. Chỉ cần cho cơm thốt nốt vào ly, thêm một muỗng đường và vài cục nước đá là ta có thể thưởng thức ngay hương vị loại trái cây độc đáo này. 

Leo cây lấy nước thốt nốt. Ảnh: Hữu Tưởng 

Lựa mua trái thốt nốt, du khách chú ý nhìn cái cuống còn tươi (không bị khô) và màu của trái (màu nhạt) hoặc dùng tay búng thử để đoán trái già hay non. Trái già cơm cứng, ăn xảm, có vị lạt. Trái vừa ăn, cơm mềm, bên trong có một ít nước hơi ngọt, có vị beo béo và mùi thơm thoảng, rất ngon.

Nhưng để chắc ăn và tránh việc mang xách nặng nề, du khách nên mua phần cơm thốt nốt do người bán tách sẵn, tuy giá có cao đôi chút, nhưng cũng phải dè chừng kẻo mua hàng cũ, có mùi ôi (chua)…

Đặc sản từ cây thốt nốt rất phong phú. Ngoài cơm trái, còn có nước thốt nốt tươi (hoặc lên men), đường thốt nốt, chè đậu xanh thốt nốt và bánh thốt nốt.

Để có được thành phẩm đường thốt nốt bán ra thị trường, người ta phải tốn rất nhiều công sức. Khi trời tờ mờ sáng phải mang thùng nhựa leo lên ngọn từng ngọn cây thốt nốt, cắt đầu cuống bông và treo thùng vào đó để hứng nước rỉ ra từ cuống (cây sung sức có thể cho 30 lít/ngày). Chiều đến, lại leo lên đem thùng nước thốt nốt xuống đổ vào chảo nấu ngay trong ngày (tránh bị chua) cho đến khi nước thốt nốt keo lại đổ vào khuôn bằng ống tre để nguội. Sau đó, cắt thành từng miếng, và dùng lá thốt nốt khô gói lại từng cây trông giống như đòn bánh tét.

Bình quân 4 lít nước thốt nốt cho ra một ký đường. Đây là loại đường miếng tròn, màu vàng nhạt, có vị ngọt dịu, beo béo, thơm ngon, dùng để nấu chè hay làm bánh rất tuyệt. Và, món chè đậu xanh thốt nốt là một trong những món chè độc đáo, hấp dẫn nhiều du khách vì ngon và lạ. 

Ly nước và đĩa cơm trái thốt nốt. Ảnh: Hữu Tưởng 

Làm món chè đậu xanh thốt nốt tương đối đơn giản (tương tự như chè đậu xanh nha đam). Chỉ cần cho đậu xanh đãi vỏ vào nồi nấu mềm, thêm vài tán đường đường thốt nốt vào vừa khẩu vị. Sau cùng, cho cơm thốt nốt, nấu mềm. Nhớ làm thêm chén nước cốt dừa đậm đặc nữa. Khi múc chè ra chén ăn, chan nước cốt dừa lên là xong.

Sẽ là thiếu sót lớn khi đến đây mà không thưởng thức món bánh gói thốt nốt và bánh bò thốt nốt. Nguyên liệu chính để làm món bánh thốt nốt gồm bột gạo, đường thốt nốt, nước cốt dừa, đậu xanh đãi vỏ nấu chín tán nhuyễn, bột vỏ trái thốt nốt già mài nhuyễn lược lấy nước pha chung vào bột gạo cho có mùi thơm đặc trưng. Gạo phải chọn loại gạo lúa mùa ngon (thường là gạo cũ) ngâm nước lạnh khoảng hai tiếng. Đổ gạo ra rổ gút sạch, xay thành bột. 

Bánh bò thốt nốt. Ảnh: Hữu Tưởng 

Cho tất cả nguyên liệu (bột gạo, đường thốt nốt, ít muối, nước cốt dừa, bột vỏ trái thốt nốt), lượng cơm dừa và đậu xanh vừa khẩu vị vào nồi nấu với ngọn lửa liu riu và dùng vá khuấy đều cho đến khi hỗn hợp bột hơi sền sệt (chưa chín hẳn), nhắc xuống (tiếng trong nghề gọi là lấy trùng). Dùng muỗng múc từng cục bột (cỡ nắm tay) đặt lên lá chuối tươi, lấy tay ép nhẹ bột xuống thành miếng mỏng tròn, dẹp rồi cho đậu xanh nấu chín, dừa xắt sợi vào giữa và gói bánh lại thành hình chữ nhật (như bánh gói) hay hình tháp (như bánh ít) tùy ý. Khi bánh gói xong cho tất cả vào xửng hấp chừng vài tiếng là bánh chín.

Còn món bánh bò thốt nốt, nguyên liệu chính cũng tương tự như trên (không có cơm dừa xắt sợi và đậu xanh), nhưng đặc biệt bột phải ủ qua đêm và trong hỗn hợp bột phải có thêm một ít nước cơm rượu để bột dậy (bánh chín xốp có rễ tre mới ngon). Sau đó, dùng vá đổ bánh vào khuôn (bánh hình tròn hay vuông tùy thích) và cho vào xửng hấp chín. Bánh bò thốt nốt mềm, xốp, ngọt và có mùi thơm rất quyến rũ.

Phương Anh 
Comments